NAST.pl
 
Komiks
  Facebook
Facebook
 
Forum

  RSS RSS

 Strona główna     Zapowiedzi     Recenzje     Imprezy     Konkursy     Wywiady     Patronaty     Archiwum newsów     Artykuły i relacje     Biblioteka     Fragmenty     Galerie     Opowiadania     Redakcja     Zaprzyjaźnione strony   

Zaloguj się tutaj! | Rejestruj

Patronat

Pullman, Philip - "Zorza Polarna"

Kańtoch, Anna - "Diabeł w maszynie"

Ukazały się

Pilipiuk, Andrzej - "Przeszłość dla przyszłości"


 antologia - "Wigilia pełna duchów"

 Chesterton, Gilbert Keith - "Człowiek, który był Czwartkiem"

 Węcławek, Dominika - "Skoczkini. Zapiski z międzygwiezdnego lotu"

 Rusnak, Marcin - "Diabły z Saints"

 Lisińska, Małgorzata - "Zakonna"

 Burroughs, Edgar Rice - "Llana z Gathol"

 Abercrombie, Joe - "Czerwona kraina" (2019)

Linki

Clarke, Arthur C. - "Koniec dzieciństwa" (Kolekcja Wehikuł czasu)
Wydawnictwo: Rebis
Kolekcja: Wehikuł czasu
Tytuł oryginału: Childhood’s End
Tłumaczenie: Zbigniew A. Królicki, Andrzej Sawicki
Data wydania: Kwiecień 2019
ISBN: 978-83-8062-372-9
Oprawa: twarda
Cena: 39,90 zł
Rok wydania oryginału: 1953



Clarke, Arthur C. - "Koniec dzieciństwa"

Skomplikowana dorosłość


Systematyczne wznowienia klasyki to na rynku fantastycznonaukowym, zarówno anglosaskim jak i polskim, stosunkowa nowość, zapoczątkowana dwadzieścia lat temu rewelacyjną serią SF Masterworks, której polskim odpowiednikiem, wyraźnie inspirowanym brytyjskim wzorcem, stały się Artefakty. Na kameralną skalę i w nieco inny sposób podobną aktywnością zajął się też Solaris z Klasyką SF. Teraz do akcji dołącza Rebis, z nową serią o nazwie Wehikuł czasu.
Utrzymujące równy poziom Artefakty postawiły poprzeczkę bardzo wysoko. Seria Rebisu zapowiada wydawanie tytułów „często w Polsce pomijanych”. Budzi to pewne wątpliwości w połączeniu z faktem, że pierwsze cztery zapowiedziane pozycje to wyłącznie wznowienia (co ciekawe, obie powieści inicjujące serię, „Koniec dzieciństwa” i „Kwiaty dla Algernona”, to teksty powstałe jako rozbudowane opowiadania). Niemniej jednak nazwiska Clarke’a, Keyesa, Zelaznego i Heinleina budzą szacunek i pozwalają na spory kredyt zaufania.
„Koniec dzieciństwa” to utwór opublikowany w 1953 roku; jak pisze w przedmowie autor, Arthur C.Clarke, loty kosmiczne wydawały się wtedy kwestią raczej przyszłych stuleci niż dekad. W powieści więc to kosmos przychodzi na Ziemię, objawiając się w postaci setek statków zawisających nad największymi miastami. Intencje Obcych wydają się jak najbardziej niewinne; jedyne, co może budzić nieufność z punktu widzenia Stormgrena, sekretarza Organizacji Narodów Zjednoczonych, to ich niechęć do ujawnienia własnego wizerunku. Zwierzchnicy, jak zwykło się nazywać przybyszów, oferują ludziom pokój, dostatek i technologie. Ceną za te luksusy jest wyłącznie pewne ujednolicenie funkcjonowania ludzkiego społeczeństwa. Nie wszystkim się to podoba. Pewna organizacja gotowa jest wręcz porwać Stormgrena, by uniemożliwić Zwierzchnikom wprowadzenie na Ziemi swoich porządków. Porwanie kończy się fiaskiem, reprezentujący kosmitów Karellen z łatwością je udaremnia, ale rozumiejąc obawy swych ludzkich partnerów, uzyskuje zgodę bliżej nieokreślonych przełożonych na pokazanie Ziemianom swej postaci – pod warunkiem, że odbędzie się to dopiero za pięćdziesiąt lat, gdy nadejdzie Złoty Wiek…
Wydarzenia te to w pewnym sensie dopiero wstęp do powieści. Już w nich jednak pojawiają się motywy odgrywające w „Końcu dzieciństwa” kluczową rolę. Inwazja Obcych wiąże się z lękiem przed nieznanym, a zysk z poddania się czyjejś władzy i związanej z nim stabilności niesie w sobie ryzyko uniformizacji. Indywidualizm i wielorakość kultur są przedstawiane przez autora jako kluczowe elementy ludzkiej natury. Jednocześnie Clarke przekonująco opisuje dość pesymistyczną perspektywę nierozerwalnego związku postępu intelektualnego z likwidacją różnic osobniczych. Wychodzi ona na pierwszy plan zwłaszcza wtedy, gdy poznajemy naturę „przełożonych” Zwierzchników, a los ludzkości ulega fundamentalnej transformacji.
W powieści nie brakuje zręcznie oddanego przenoszenia akcentów: Obcy są bliżsi i dalsi, a marzenia o poznawaniu innych światów realizują się w dość nieoczekiwany sposób i przynoszą zaskakujące wrażenia. Niebanalnie zarysowana dynamika oddziaływań między losem osobowym, losem ludzkości, a losem wszechświata budzi autentyczne zainteresowanie. Wnioski wydają się z ludzkiej perspektywy pesymistyczne, ale jednocześnie stawiają pytanie o to, na ile ta perspektywa jest czy też stanie się w przyszłości faktycznie istotna…
Nie brak w powieści i słabszych punktów. Rozwiązanie problemu wizualnej formy Zwierzchników ma dość naiwny charakter, potencjalnie ciekawe wizje innych planet są przedstawione wyjątkowo skrótowo, a i naukowość, choć niewątpliwie dla autora ważna, jest przez niego rozumiana inaczej niż zwykle dzieje się to obecnie (nacisk zostaje położony głównie na sprawy natury filozoficzno-futurologicznej, a choćby kwestia wiarygodności fizjologicznej kosmicznych gości jest potraktowana oględnie mówiąc pobieżnie). Prosty język i nieskomplikowana narracja niektórym zapewne się spodobają, u innych jednak pozostawią niedosyt.
Wszystko to nie zmienia jednak faktu, że brytyjski pisarz o interesującej biografii potrafił stawiać pytania jak mało kto. I „Koniec dzieciństwa” jest tego bardzo dobrym przykładem.



Autor: Adam Skalski
Dodano: 2019-05-06 09:26:37
Komentarze
-Jeszcze nie ma komentarzy-
Komentuj


Konkurs

Wygraj pakiet książek Fortnite


Artykuły

Nie tylko Netflix animuje króliki, czyli „Wodnikowe Wzgórze” przez dekady


 Gra o tron subiektywnym okiem (s08e06)

 Gra o tron subiektywnym okiem (s08e05)

 Gra o tron subiektywnym okiem (s08e04)

 Gra o tron subiektywnym okiem (s08e03)

Recenzje

Abercrombie, Joe - "Szczypta nienawiści"


 Eames, Nicholas - "Krwawa Róża"

 Kisiel, Marta - "Małe Licho i anioł z kamienia"

 Le Guin, Ursula K. - "Cała Orsinia"

 Lawrence, Mark - "Święta siostra"

 Aldiss, Brian W. - "Cieplarnia"

 Abercrombie, Joe - "Ostateczny argument" (oprawa twarda)

 Shannon, Samantha - "Zakon Drzewa Pomarańczy"

Fragmenty

 Simon, Lars - "Lennart Malmkvist i osobliwy mops Buri Bolmena"

 Foster, Alan Dean - "Obcy"

 Hendel, Paulina - "Droga Dusz"

 Cook, Glen - "Port Cieni"

 Zbierzchowski, Cezary - "Distortion"

 Rak, Radek - "Baśń o wężowym sercu"

 Petrucha, Stefan - "Marvel: Spider-Man. Wiecznie młody"

 Kańtoch, Anna - "Diabeł w maszynie"

Projekt i realizacja:sismedia.eu       Reklama     © 2004-2019 nast.pl     RSS      RSS