„Rzeźnik drzew” wart jest każdego drzewa, które trzeba było ściąć, by wydrukować pierwszy nakład. A niebawem – ani chybi – potrzebne będzie wznowienie, co nadaje tytułowi nowego, przewrotnego znaczenia.

Andrzej Pilipiuk pisze w tempie, przy którym niedzielni czytelnicy mogą mieć problem z dotrzymaniem mu kroku. Owo tempo daje jednak czytelnikom cenną możliwość przebierania w twórczości autora i sięgania po to, co akurat odpowiada im najbardziej – od zbiorów opowiadań o Jakubie Wędrowyczu, pisanych z przymrużeniem oka, przez kierowane do młodszego czytelnika „Norweskie dzienniki” i sagę o Kruszewskich, aż po „Oko jelenia” i zbiory opowiadań z pogranicza fantastyki i grozy.

W tej ostatniej kategorii mieszczą się utwory pisane – rzec by można – „na poważnie”, bez taryfy ulgowej, jaką dawać może literatura młodzieżowa, tudzież bez karykaturalnego tonu i przymrużenia oka. „2586 kroków” i „Czerwona gorączka”, jak i dołączający właśnie do nich „Rzeźnik drzew”, to zbiory opowiadań pisanych „na serio”, choć nie bez dozy właściwego autorowi kpiarstwa i humoru.

Trudno dociec, jak Pilipiukowi się to udaje, ale książka stanowi mieszankę doskonale znanych motywów i schematów, a zarazem pełna jest świeżych pomysłów. Nie mają więc powodu do obaw ani ci, którzy boją się nudy i wtórności, ani ci, którzy oczekują powrotu doktora Skórzewskiego, odrobiny grozy, tradycyjnych już podróży w czasie, cmentarnego humoru i carskiej scenerii.

W wydanym właśnie zbiorze subiektywnym faworytem niżej podpisanego jest „Teatralna opowieść”, rozgrywająca się w całości w murach Teatru Wielkiego. Choć sprawia wrażenie literatury młodzieżowej (z tym rzadko spotykanym nastrojem wakacji, buntu i szczenięcych lat), to sprawdza się jako doskonała, podszyta grozą historia, rozgrywająca się w ponurym PRL, korzeniami sięgająca w odleglejszą historię i trzymająca genialny klimat „Upiora w operze”.

Na grozie zbudowane są też fabuły „Rzeźnika drzew” i „Poddasza”. „Serce kamienia” oparte jest na motywie mrocznej tajemnicy. Podobnie „Ślad oliwy na piasku”, stanowiący coś na kształt miniaturowego ukłonu w kierunku Dana Browna. Nawet, jeśli sylwetki bohaterów albo ścieżki fabuły miałyby być dla kogoś nie dość satysfakcjonujące, lektury tych opowiadań nie sposób odłożyć na później z jednej ważnej przyczyny: Pilipiuk wprost zniewala klimatem. Konia z rzędem temu, kto odpowie na pytanie, jak z pomocą prostych przecież środków i pospolitego rzemiosła tak sugestywnie oddać nastrój grozy i tajemnicy.

Pozostałe opowiadania padają dalej od konwencji horroru i często stoją nieco niżej pod względem literackiego wyrafinowania. „Sprawa Filipowa” bliższa jest konwencji kryminału, który rozgrywa się w realiach carskiej Rosji; „Szantaż” eksploatuje obowiązkowy u Pilipiuka motyw alternatywnej historii, z imperialną Rzecząpospolitą i wystrychniętą na dudka Moskwą; „Bunt szewców” jest nostalgiczną, acz nieco przegadaną opowieścią kwestionującą dogmaty i wartości współczesnej cywilizacji; „Operacja jajca” to osadzona w PRL rozgrywka obcych wywiadów o fantastyczny artefakt, a „Czytając w ziemi” opowiada historię archeologicznej wyprawy na tereny popegeerowskiej Ultima Thule cywilizowanego świata.

Choć w tym zestawie nie brak ciekawych pomysłów, to jednak „Szantaż” pobrzmiewa wtórnie, „Bunt szewców” – nazbyt moralizatorsko, a „Czytając w ziemi” wciąga, by niezmiernie rozczarować finałem. Na pociechę pozostają jeszcze dwa dowcipne i przewrotne opowiadania. „Szkolenie” opisuje nieznane powszechnie aspekty wdrażania do zawodu grabarza, a „Połoz” to opowieść o szczwanej grupie pogromców potworów, którzy starają się maksymalizować zyski przy jednoczesnej minimalizacji ryzyka wpisanego w swą niewdzięczną profesję. Jedno i drugie – jeśli ktoś nie ma uczulenia na typowy dla Pilipiuka humor – potrafią autentycznie rozbawić.

„Rzeźnik drzew”, stylizowany na wiekową księgę, oprawiony w mroczną, niepokojącą okładkę, przyciąga wzrok i aż prosi się o lekturę. W tym wypadku ostrzeżenie, by nie oceniać książki po okładce, można śmiało zlekceważyć. „Rzeźnik drzew” czyta się równie dobrze, jak podziwia na półce.