NAST.pl
 
Komiks
  Facebook
Facebook
 
Forum

  RSS RSS

 Strona główna     Zapowiedzi     Recenzje     Imprezy     Konkursy     Wywiady     Patronaty     Archiwum newsów     Artykuły i relacje     Biblioteka     Fragmenty     Galerie     Opowiadania     Redakcja     Zaprzyjaźnione strony   

Zaloguj się tutaj! | Rejestruj

Patronat

Simmons, Dan - "Zimowe nawiedzenie"

Bardugo, Leigh - "Cień i kość" (Mag)

Ukazały się

Zbierzchowski, Cezary - "Distortion"


 Gołkowski, Michał - "Bramy ze złota. Złote Miasto"

 Swallow, James - "Krocząc w strachu"

 Rak, Radek - "Baśń o wężowym sercu"

 Corey, James S.A. - "Prochy Babilonu"

 King,Stephen - "Pan Mercedes" (2019)

 Rogoża, Piotr - "Niszcz, powiedziała"

 Anson, Jay - "Amityville Horror"

Linki

Vonnegut, Kurt - "Syreny z Tytana" (2019)
Wydawnictwo: Zysk i S-ka
Tytuł oryginału: The Sirens of Titan
Tłumaczenie: Jolanta Kozak
Data wydania: Lipiec 2019
ISBN: 978-83-8116-675-1
Oprawa: twarda z obwolutą
Format: 140x205
Liczba stron: 384
Cena: 45,00 zł
Rok wydania oryginału: 1959



Vonnegut, Kurt - "Syreny z Tytana"

Systematyczny bezsens


Amerykańskie Newport w stanie Rhode Island, a dokładniej okolica rezydencji ekscentrycznego Winstona Nilesa Rumfoorda, co pięćdziesiąt dziewięć dni doświadcza napływu tłumów gości. Wszyscy chcą zaobserwować materializację gospodarza, pojawiającego się u siebie w domu we wspomnianych interwałach czasowych, a resztę życia spędzającego – przynajmniej według jego własnych relacji – na czasoprzestrzennych podróżach w towarzystwie swojego psa Kazaka. Żona Rumfoorda pilnuje tego, by nikt z widzów nie zdołał tak naprawdę dostać się na teren rezydencji. Wyjątek robi dla Malachiego Constanta, najbogatszego człowieka Stanów Zjednoczonych, który otrzymał wcześniej od podróżnika osobiste zaproszenie. Malachi, sam zaangażowany finansowo w plany eksploracji kosmosu, przyjął z chęcią ofertę spotkania, ale toczy się ono niezgodnie z jego oczekiwaniami: Rumfoord wspomina najpierw o infundybule chronosynklastycznej jako mechanizmie swoich przeskoków czasowych, ale potem potwierdza, że zna przyszłość i oświadcza Constantowi, że zakończy żywot na Tytanie, jednym z księżyców Saturna, ale po drodze odwiedzi też Merkurego i Marsa. Na tej ostatniej planecie zostanie „sparzony przez miejscowych” z Beatrycze Rumfoord, która urodzi mu dziecko, synka imieniem Chrono. Jako jedyną motywację podróży na Tytana prorokujący podróżnik przedstawia Malachiemu obraz trzech cudownie pięknych kobiet… Constant, a wraz z nim i Beatrycze wyśmiewają przepowiednie Rumfoorda i deklarują, że nie opuszczą nigdy Ziemi. Jak jednak świetnie wiadomo już od czasów Edypa, próby zmiany wyprorokowanego literacko losu rzadko kiedy kończą się powodzeniem.

Przedstawione wyżej zawiązanie akcji to punkt wyjścia „Syren z Tytana”, wznawianej właśnie przez Zysk jednej z najsłynniejszych powieści Kurta Vonneguta i pierwszej, która przyniosła mu uznanie krytyków. Oryginalnie wydana w 1959 roku, na polski rynek trafiła w 1983 roku. Nowe wydanie zawiera to samo tłumaczenie Jolanty Kozak. Powieść, jak to u Vonneguta napisana prostym językiem oraz pełna czarnego humoru, ironii i paradoksów, pozwala czytelnikom śledzić kolejne poziomy (pseudo)przyczynowości. I tak na przykład ludzie udają się na Marsa, bo szukają tam lepszego życia. Tam ulegają czyszczeniu pamięci i pozornie wpadają w tryby zwykłej machiny wojskowej. Machina okazuje się nie do końca zwykła; „faktycznymi” dowódcami oddziałów są nie oficerowie, a wybrani żołnierze, dysponujący nadajnikami pozwalającymi im manipulować innymi. Głębsze przyjrzenie się sytuacji pokazuje jednak, że i „faktyczni” dowódcy wykonują plany, na których powstanie nie mają żadnego wpływu. Z kolei te plany tak naprawdę służą czemuś innemu, niż zamierzał ich twórca…

Vonnegut pokazuje, jak potrafimy budować pozornie spójne systemy organizacyjne czy filozoficzne, u których podstaw leży czysty absurd; jak rozpaczliwie szukamy sensu i powodów, dla których świat wygląda tak, a nie inaczej, i kiedy tylko ktoś nam je podsuwa, przyjmujemy je z wdzięcznością i nie usiłujemy zaglądać pod ich podszewkę. Wyśmiewa standardowe ludzkie sposoby wyjaśniania rzeczywistości: od naukowości (wspomniana wyżej infundybuła chronosynklastyczna) po religię (w pewnym momencie akcji kluczową rolę odgrywa Kościół Boga Doskonale Obojętnego), nie wspominając nawet o wojsku, które w marsjańskiej wersji zdaje się nawiązywać czytelnie do wcześniejszego o sześć lat „Paragrafu 22”. Okrucieństwo jest tu nieodłączne od komizmu, w tle wydarzeń pojawiają się Trafalmadorianie, którzy będą tak istotni w „Rzeźni numer pięć”, a nad wszystkimi powieściowymi wydarzeniami i „decyzjami” bohaterów wisi pytanie o wolną wolę. I to nie tylko Constanta czy Beatrycze, ale i swoistego demiurga, jakim jest Rumfoord. Jeśli któryś z bohaterów czyni coś dobrego, robi to niechcący. Jeśli bywa okrutny, to często nieświadomie.

Choć koniec powieści przynosi w ustach jednego z bohaterów wniosek: “Sensem ludzkiego życia, niezależnie od tego, kto nim rządzi, jest kochanie kogokolwiek, kto się akurat do kochania nawinie” , to i tak daleko mu do naiwnego optymizmu. Vonnegut pokazuje, że każde głębokie ludzkie przekonanie powinno budzić w nas równie głęboką podejrzliwość. I robi to przekonująco. Przeczytać zdecydowanie warto.



Autor: Adam Skalski
Dodano: 2019-08-12 12:53:17
Komentarze

Sortuj: od najstarszego | od najnowszego

Tevahr - 14:59 12-08-2019
Chciałem tylko zwrócić uwagę na błąd w drugim akapicie. Chodzi o wydawcę książki - nie Rebis, a Zysk.

Shadowmage - 15:12 12-08-2019
Thx. Się pomerdało z serią SF Rebisu :P

Konsul - 22:54 12-08-2019
Super książka, jak wszystko od Vonneguta.

adskal - 09:58 13-08-2019
Dzięki za poprawkę - i oczywiście Tymek ma rację co do przyczyn.

Komentuj


Artykuły

Nie tylko Netflix animuje króliki, czyli „Wodnikowe Wzgórze” przez dekady


 Gra o tron subiektywnym okiem (s08e06)

 Gra o tron subiektywnym okiem (s08e05)

 Gra o tron subiektywnym okiem (s08e04)

 Gra o tron subiektywnym okiem (s08e03)

Recenzje

Morgan, Richard - "Siły rynku"


 Sanderson, Brandon - "Do gwiazd"

 Funke, Cornelia, del Toro, Guillermo - "Labirynt fauna"

 Aldiss, Brian W. - "Non stop"

 Sanderson, Brandon - "Rytmatysta"

 Warren, Ed i Lorraine & Chase, Robert David - "Nawiedzenia. Historie prawdziwe"

 Podlewski, Marcin - "Księga Zepsucia. Tom 1"

 Sullivan, Michael J. - "Zniknięcie córki Wintera"

Fragmenty

 Zbierzchowski, Cezary - "Distortion"

 Rak, Radek - "Baśń o wężowym sercu"

 Petrucha, Stefan - "Marvel: Spider-Man. Wiecznie młody"

 Kańtoch, Anna - "Diabeł w maszynie"

 Bławatska, Helena P. - "Opowieści okultne"

 Majka Paweł, Rusak Radosław - "Czerwone żniwa. Uderzenie wyprzedzające"

 Karnicka, Anna - "Paradoks Marionetki: Sprawa Marionetkarza"

 Ruocchio, Christopher - "Imperium ciszy"

Projekt i realizacja:sismedia.eu       Reklama     © 2004-2019 nast.pl     RSS      RSS