NAST.pl
 
Komiks
  Facebook
Facebook
 
Forum

  RSS RSS

 Strona główna     Zapowiedzi     Recenzje     Imprezy     Konkursy     Wywiady     Patronaty     Archiwum newsów     Artykuły i relacje     Biblioteka     Fragmenty     Galerie     Opowiadania     Redakcja     Zaprzyjaźnione strony   

Zaloguj się tutaj! | Rejestruj

Patronat

Baxter, Stephen - "Proxima"

Cameron, Miles - "Plaga mieczy"

Ukazały się

Sanderson, Brandon - "Biały piasek", tom 2


 VanderMeer, Jeff - "Zrodzony"

 Lawrence, Mark - "Szara siostra"

 Lee, Edward - "Świnia"

 Chattam, Maxime - "Genesis"

 Reystone, A.R.- "Wietrzne katedry", tom 2

 Rice, Anne - "Wywiad z wampirem"

 Biedrzycki, Bartosz - "Kołysanka stop"

Linki


Gibson, William - "Wypalić chrom"
Wydawnictwo: Mag
Kolekcja: Artefakty
Tytuł oryginału: Burning Chrome
Tłumaczenie: Piotr W. Cholewa
Data wydania: Styczeń 2018
ISBN: 978-83-7480-899-6
Oprawa: twarda
Liczba stron: 288
Cena: 29,00 zł
Rok wydania oryginału: 1985



Gibson, William - "Wypalić chrom"

Klasyka futurystycznej nostalgii


Po wydanej w Artefaktach już na początku serii trylogii Ciągu autorstwa Williama Gibsona, tym razem przyszła pora na klasyczny zbiór opowiadań amerykańsko-kanadyjskiego autora, „Wypalić Chrom”. Opublikowana w 1986 roku kolekcja zawiera teksty napisane między 1977 a 1985 rokiem, czyli w większości przed wspomnianą trylogią, która przyniosła Gibsonowi sławę i zasłużone miano ojca cyberpunku. Od tamtej pory minęło trzydzieści kilka lat – wcale nie tak wiele. Tym bardziej uderza więc to, jak wiele z motywów pojawiających się w omawianych opowiadaniach wydaje się z obecnej perspektywy znanych literaturze SF „od zawsze”.
W zbiorze znajdziemy dziesięć opowiadań, z których cztery są bezpośrednio związane ze światem Ciągu, a sześć, przynajmniej formalnie, ma charakter odrębny. Zacznijmy od tych pierwszych: znanego z filmowej adaptacji tekstu „Johny Mnemonic”, wczesnego opowiadania „Odłamki holograficznej róży”, historii nieudanej akcji przejęcia genialnego naukowca, czyli „Hotel New Rose”, oraz tytułowego (i zdecydowanie najlepszego z całej czwórki) „Wypalić Chrom”. Ich lektura pozwala prześledzić, jak rodziły się wątki i skojarzenia nieodłączne dziś od cyberpunku: elektroniczny świat wpinania się w cyberrzeczywistość (słowo „cyberspace” pojawiło się skądinąd po raz pierwszy w historii właśnie w tytułowym opowiadaniu), akcja tocząca się często na tle japońskich neonów, z głównymi graczami zależnymi od wszelkiej maści korporacyjnych yakuz, próbującymi unikać zagrożeń zarówno rzeczywistych, jak i cyfrowych, odbywającymi szalone podróże przez wirtualny świat i obserwującymi wyścigi programów o poważnych konsekwencjach dla realnego półświatka. Jak pisze Gibson w jednej z dwóch bardzo ciekawych przedmów do zbioru – druga jest autorstwa Bruce’a Sterlinga – nie chodzi mu o konstrukcję dobrze zaplanowanej, futurystycznej wizji świata, dającej się precyzyjnie opisać i wyjaśnić, nie sympatyzuje z Asimovem i jego deterministycznymi koncepcjami społeczno-technologicznej ewolucji. Przedstawia raczej wycinki, obrazki skupiające się na drobnych, osobistych wyborach i dramatach, nie usiłując zastanawiać się nad tym, co doprowadziło do powstania opisywanego świata, często odwołując się do idei recyklingu, zarówno koncepcji, wrażeń bądź doświadczeń, jak i konkretnych urządzeń czy materiałów (świetnie widać to w poruszającym „Zimowym targu”, gdzie wykorzystywanie tego, co zniszczone i zbędne pojawia się na wielu poziomach). Dla dzisiejszego wychowanego na Pynchonie, Wattsie czy Stephensonie czytelnika nie ma w tym zapewne nic dziwnego, ale na początku lat osiemdziesiątych podobne fantastycznonaukowe wizje miały niesamowicie nowatorski charakter.
Cyberpunk to nie wszystko, a pozostałe teksty w antologii wcale nie wypadają słabiej. Szczególne wrażenie robią wspomniany już „Zimowy targ”, w którym korzystająca z egzoszkieletu bohaterka szuka coraz głębszych, oderwanych od cielesności wrażeń w świecie, gdzie jej fizyczna ułomność nie odgrywa roli, a fantazje okazują się jak najbardziej na sprzedaż, ale też dwa opowiadania kojarzące się raczej z fantastyką Lemowską - co ciekawe mocno się od siebie różniące. Pierwsze to „Barbarzyńcy”, melancholijna opowieść o Pierwszym Kontakcie w istocie pozbawionym kontaktu, o tęsknocie do gwiazd, potrzebie odkrywania nowych światów wymagającej ofiarności i niegwarantującej zrozumienia. Drugie to „Czerwona Gwiazda, Orbita Zimowa”, niemal klasyczna SF czasów zimnej wojny, z orbitującą wokół Ziemi skonstruowaną z połączonych ze sobą Salutów stacją Kosmograd, która w pewnym momencie przestaje być komukolwiek potrzebna. Współautorem tego ostatniego tekstu jest Bruce Sterling; antologia zawiera zresztą jeszcze dwa opowiadania napisane w duecie („Starcie” z Michaelem Swanwickiem i będący stosunkowo słabszym punktem zbioru tekst „Pasujący gatunek”, stworzone przez Gibsona wraz z Johnem Shirleyem).
Wspomniana tu już kilkukrotnie nostalgia, pozornie niepasująca do cyberświata, a w istocie doskonale go uzupełniająca, najbardziej bezpośrednio wyraża się w „Kontinuum Gersbacka”, historii amerykańskiego fotografa, którego prześladują wizje przyszłości wyglądającej tak, jak wyobrażali ją sobie autorzy fantastyki Złotego Wieku. Gibson twierdzi, że faktyczna przyszłość będzie inna – fragmentaryczna, niejasna, cyfrowa i rozedrgana – a jednocześnie, że liczyć się w niej będą wciąż te same emocje. Nawet błyskotliwie opisywana, pełna rozmachu cyfrowa walka z cyberstrukturą Chromu ostatecznie musi ustąpić miejsca kwestii bardziej fundamentalnej – jak na wynik jej rozstrzygnięcia zareaguje ukochana kobieta…
Obie przedmowy warto przeczytać dwukrotnie, przed lekturą właściwego zbioru i po jej zakończeniu.



Autor: Adam Skalski
Dodano: 2018-03-14 11:22:09
Komentarze
-Jeszcze nie ma komentarzy-
Komentuj


Konkurs

Wygraj dwa tomy "Viriona"


Artykuły

Wywiad z Brandonem Sandersonem


 Wywiad z Dmitrem Glukhovskym

 Wywiad z Joe Abercrombiem

 Modyfikowany Węgiel - powieść a serial

 Co będzie warto czytać z polskiej fantastyki w 2018 roku?

Recenzje

Simmons, Dan - "Triumf Endymiona"


 Raduchowska, Martyna - "Spektrum"

 Kisiel, Marta - "Małe Licho i tajemnica Niebożątka"

 El Akkad, Omar - "Ameryka w ogniu"

 Podlewski, Marcin - "Bezkres"

 Gromyko, Olga - "Wierni wrogowie"

 Dick, Philip K. - "Cudowna broń"

 King, Stephen - "Outsider"

Fragmenty

 Dębski, Rafał - "Żelazny Kruk. Wyprawa"

 Straub, Peter - "Upiorna opowieść"

 Hejankowski, Sebastian - "Światłoczuły"

 Lewandowska, Magdalena i Małgorzata - "Drzewo wspomnień"

 Dworakowski, Witold - "Pani Czterdziestu Żywiołów"

 Kiszela, Marcin - "Ostatni prorok"

 Sudomir, Agnieszka - "Szablon"

 Brzezińska, Anna - "Woda na sicie"

Projekt i realizacja:sismedia.eu       Reklama     © 2004-2018 nast.pl     RSS      RSS