NAST.pl
 
Komiks
  Facebook
Facebook
 
Forum

  RSS RSS

 Strona główna     Zapowiedzi     Recenzje     Imprezy     Konkursy     Wywiady     Patronaty     Archiwum newsów     Artykuły i relacje     Biblioteka     Fragmenty     Galerie     Opowiadania     Redakcja     Zaprzyjaźnione strony   

Zaloguj się tutaj! | Rejestruj

Patronat

Szczubełek, Kamila - "Droga do Wyraju"

Bardugo, Leigh - "Rządy wilków"

Ukazały się

Abnett, Dan; Lee, Mike - "Żniwiarz dusz"


 McNeill, Graham - "Mściwy duch"

 Haley, Guy - "Perturabo. Młot Olympii"

 King, Stephen - "Podpalaczka" (2021)

 Marillier, Juliet - "Syn cieni"

 Tidhar, Lavie - "Ziemia nieświęta"

 Oszubski, Tadeusz - "Sfora"

 Szyda, Wojciech - "Sajens fikcje"

Linki

Gibson, William - "Wypalić chrom"
Wydawnictwo: Mag
Kolekcja: Artefakty
Tytuł oryginału: Burning Chrome
Tłumaczenie: Piotr W. Cholewa
Data wydania: Styczeń 2018
ISBN: 978-83-7480-899-6
Oprawa: twarda
Liczba stron: 288
Cena: 29,00 zł
Rok wydania oryginału: 1985



Gibson, William - "Wypalić chrom"

Klasyka futurystycznej nostalgii


Po wydanej w Artefaktach już na początku serii trylogii Ciągu autorstwa Williama Gibsona, tym razem przyszła pora na klasyczny zbiór opowiadań amerykańsko-kanadyjskiego autora, „Wypalić Chrom”. Opublikowana w 1986 roku kolekcja zawiera teksty napisane między 1977 a 1985 rokiem, czyli w większości przed wspomnianą trylogią, która przyniosła Gibsonowi sławę i zasłużone miano ojca cyberpunku. Od tamtej pory minęło trzydzieści kilka lat – wcale nie tak wiele. Tym bardziej uderza więc to, jak wiele z motywów pojawiających się w omawianych opowiadaniach wydaje się z obecnej perspektywy znanych literaturze SF „od zawsze”.
W zbiorze znajdziemy dziesięć opowiadań, z których cztery są bezpośrednio związane ze światem Ciągu, a sześć, przynajmniej formalnie, ma charakter odrębny. Zacznijmy od tych pierwszych: znanego z filmowej adaptacji tekstu „Johny Mnemonic”, wczesnego opowiadania „Odłamki holograficznej róży”, historii nieudanej akcji przejęcia genialnego naukowca, czyli „Hotel New Rose”, oraz tytułowego (i zdecydowanie najlepszego z całej czwórki) „Wypalić Chrom”. Ich lektura pozwala prześledzić, jak rodziły się wątki i skojarzenia nieodłączne dziś od cyberpunku: elektroniczny świat wpinania się w cyberrzeczywistość (słowo „cyberspace” pojawiło się skądinąd po raz pierwszy w historii właśnie w tytułowym opowiadaniu), akcja tocząca się często na tle japońskich neonów, z głównymi graczami zależnymi od wszelkiej maści korporacyjnych yakuz, próbującymi unikać zagrożeń zarówno rzeczywistych, jak i cyfrowych, odbywającymi szalone podróże przez wirtualny świat i obserwującymi wyścigi programów o poważnych konsekwencjach dla realnego półświatka. Jak pisze Gibson w jednej z dwóch bardzo ciekawych przedmów do zbioru – druga jest autorstwa Bruce’a Sterlinga – nie chodzi mu o konstrukcję dobrze zaplanowanej, futurystycznej wizji świata, dającej się precyzyjnie opisać i wyjaśnić, nie sympatyzuje z Asimovem i jego deterministycznymi koncepcjami społeczno-technologicznej ewolucji. Przedstawia raczej wycinki, obrazki skupiające się na drobnych, osobistych wyborach i dramatach, nie usiłując zastanawiać się nad tym, co doprowadziło do powstania opisywanego świata, często odwołując się do idei recyklingu, zarówno koncepcji, wrażeń bądź doświadczeń, jak i konkretnych urządzeń czy materiałów (świetnie widać to w poruszającym „Zimowym targu”, gdzie wykorzystywanie tego, co zniszczone i zbędne pojawia się na wielu poziomach). Dla dzisiejszego wychowanego na Pynchonie, Wattsie czy Stephensonie czytelnika nie ma w tym zapewne nic dziwnego, ale na początku lat osiemdziesiątych podobne fantastycznonaukowe wizje miały niesamowicie nowatorski charakter.
Cyberpunk to nie wszystko, a pozostałe teksty w antologii wcale nie wypadają słabiej. Szczególne wrażenie robią wspomniany już „Zimowy targ”, w którym korzystająca z egzoszkieletu bohaterka szuka coraz głębszych, oderwanych od cielesności wrażeń w świecie, gdzie jej fizyczna ułomność nie odgrywa roli, a fantazje okazują się jak najbardziej na sprzedaż, ale też dwa opowiadania kojarzące się raczej z fantastyką Lemowską - co ciekawe mocno się od siebie różniące. Pierwsze to „Barbarzyńcy”, melancholijna opowieść o Pierwszym Kontakcie w istocie pozbawionym kontaktu, o tęsknocie do gwiazd, potrzebie odkrywania nowych światów wymagającej ofiarności i niegwarantującej zrozumienia. Drugie to „Czerwona Gwiazda, Orbita Zimowa”, niemal klasyczna SF czasów zimnej wojny, z orbitującą wokół Ziemi skonstruowaną z połączonych ze sobą Salutów stacją Kosmograd, która w pewnym momencie przestaje być komukolwiek potrzebna. Współautorem tego ostatniego tekstu jest Bruce Sterling; antologia zawiera zresztą jeszcze dwa opowiadania napisane w duecie („Starcie” z Michaelem Swanwickiem i będący stosunkowo słabszym punktem zbioru tekst „Pasujący gatunek”, stworzone przez Gibsona wraz z Johnem Shirleyem).
Wspomniana tu już kilkukrotnie nostalgia, pozornie niepasująca do cyberświata, a w istocie doskonale go uzupełniająca, najbardziej bezpośrednio wyraża się w „Kontinuum Gersbacka”, historii amerykańskiego fotografa, którego prześladują wizje przyszłości wyglądającej tak, jak wyobrażali ją sobie autorzy fantastyki Złotego Wieku. Gibson twierdzi, że faktyczna przyszłość będzie inna – fragmentaryczna, niejasna, cyfrowa i rozedrgana – a jednocześnie, że liczyć się w niej będą wciąż te same emocje. Nawet błyskotliwie opisywana, pełna rozmachu cyfrowa walka z cyberstrukturą Chromu ostatecznie musi ustąpić miejsca kwestii bardziej fundamentalnej – jak na wynik jej rozstrzygnięcia zareaguje ukochana kobieta…
Obie przedmowy warto przeczytać dwukrotnie, przed lekturą właściwego zbioru i po jej zakończeniu.



Autor: Adam Skalski
Dodano: 2018-03-14 11:22:09
Komentarze
-Jeszcze nie ma komentarzy-
Komentuj


Artykuły

"Kraina Lovecrafta" - książka a serial


 Sam Sykes - wywiad z autorem "Siedmiu czarnych mieczy"

 Wiedźmin Netfliksa: zachwyt czy rozczarowanie?

 Nie tylko Netflix animuje króliki, czyli „Wodnikowe Wzgórze” przez dekady

 Gra o tron subiektywnym okiem (s08e06)

Recenzje

Sturgeon, Theodore - "Więcej niż człowiek"


 Pettersen, Siri - "Żelazny wilk"

 Onyebuchi, Tochi - "Riot Baby"

 Maguire, Gregory - "Wicked. Życie i czasy Złej Czarownicy z Zachodu"

 Crowley, John - "Małe, duże"

 Novik, Naomi - "Mroczna wiedza"

 Haldeman, Joe - "Wieczna wolność"

 Cameron, Miles - "Upadek smoków"

Fragmenty

 Masterton, Graham - "Susza"

 Maciewicz, Monika - "Wiedma"

 Shusterman, Neal & Shusterman, Jarrod - "Susza"

 Marillier, Juliet - "Syn cieni"

 Marillier, Juliet - "Córka lasu"

 Liu, Cixin - "O mrówkach i dinozaurach"

 Sturgeon, Theodore - "Więcej niż człowiek"

 Enríquez, Mariana - "Nasza część nocy"

Projekt i realizacja:sismedia.eu       Reklama     © 2004-2021 nast.pl     RSS      RSS