NAST.pl
 
Komiks
  Facebook
Facebook
 
Forum

  RSS RSS

 Strona główna     Zapowiedzi     Recenzje     Imprezy     Konkursy     Wywiady     Patronaty     Archiwum newsów     Artykuły i relacje     Biblioteka     Fragmenty     Galerie     Opowiadania     Redakcja     Zaprzyjaźnione strony   

Zaloguj się tutaj! | Rejestruj

Patronat

Masterton, Graham - "Dzieci zapomniane przez Boga"

Lafferty, R.A. - "Najlepsze opowiadania"

Ukazały się

antologia - "Kryształowe smoki 2019"


 Nieściur, Sławomir - "Blokada"

 antologia - "Opowieści niesamowite z języka angielskiego"

 Chokshi, Roshani - "Srebrzyste węże"

 Kamiński, Tomasz - "Polowanie"

 Komuda, Jacek - "Wizna"

 antologia - "Tarnowskie Góry Fantastycznie 2"

 Hill, Joe - "Gaz do dechy"

Linki

Roth, Philip - "Spisek przeciwko Ameryce"
Wydawnictwo: Wydawnictwo Literackie
Tłumaczenie: Jolanta Kozak
Data wydania: Styczeń 2016
ISBN: The Plot Against America
Oprawa: broszurowa ze skrzydłami
Format: 130x205 mm
Liczba stron: 576
Cena: 49,90 zł
Rok wydania oryginału: 2004



Roth, Philip - "Spisek przeciwko Ameryce"

Przecież nie mogło być inaczej!


Ucząc się historii (albo rozmyślając o swoich doświadczeniach) bardzo często podlegamy pokusie układania spójnych, uzasadnionych narracji. Łączenia osobnych wydarzeń w płynny, logiczny ciąg przyczynowo-skutkowy, stwarzający wrażenie, że po prostu nie mogło być inaczej. Alternatywne wizje historii często wypadają z tego modelu jedynie pozornie: zaczynają od drastycznej modyfikacji rzeczywistości (Polska zwycięża w kampanii wrześniowej; Napoleon podbija Moskwę; broń palna zostaje wynaleziona kilkaset lat wcześniej niż było to w rzeczywistości), a następnie starają się analizować jej konsekwencje.
W „Spisku przeciwko Ameryce” Philipa Rotha, powieści wydanej w 2004 roku w Stanach Zjednoczonych, a obecnie wznowionej u nas przez Wydawnictwo Literackie, sytuacja wygląda inaczej. Punktem wyjścia prowadzonej bardzo klasycznie fabuły jest uzyskanie nominacji na kandydata partii republikańskiej na prezydenta USA latem 1940 roku przez Charlesa Lindbergha, bohatera amerykańskiej awiacji i pierwszego człowieka, który przeleciał bez międzylądowania nad Atlantykiem (w rzeczywistości historycznej „naszego” świata, jak można się dowiedzieć choćby z dokładnych notek historycznych umieszczonych na końcu książki, Lindbergh nie zdecydował się na kandydowanie). Umiejętnie prowadzona kampania wyborcza, skoncentrowana wokół pragnienia „uchronienia Ameryki od wojny” skutkuje w powieści niespodziewanym zwycięstwem popularnego lotnika nad starającym się o trzecią kadencję Rooseveltem, a w efekcie i neutralnością USA w dalszym ciągu konfliktu, pozostającego tym samym europejskim raczej niż światowym.
Roth opowiada historię alternatywną między innymi po to, by opowiedzieć historię prawdziwą. Narrator powieści nosi imię i nazwisko autora, urodził się w tym samym czasie (1933 rok) i w tym samym miejscu co on (w Newark), w podobnie sytuowanej żydowskiej rodzinie. Relacje i doświadczenia książkowego Philipa dorastającego w kraju coraz bardziej podzielonym oficjalną narracją przedstawiającą tytułowy spisek „Brytyjczyków, Żydów i odchodzącej demokratycznej administracji” z pewnością odzwierciedlają wspomnienia i lęki samego pisarza. Kolejne strony powieści bardzo wiarygodnie pokazują, że historia, w której honorowym gościem w Białym Domu jest von Ribbentrop, była jeśli nie prawdopodobna, to przynajmniej możliwa i pozwalają zobaczyć, że postawy wobec przedstawianej rzeczywistości politycznej nie są wcale tak oczywiste, jak mogłoby się to wydawać na pierwszy rzut oka. Przyzwolenie na dokonywane gdzieś daleko zbrodnie staje naprzeciwko gotowości na zmierzenie się z utratą zdrowia czy życia bliskich, którzy mieliby wyjechać na odległą wojnę – a co gorsza, później z niej wrócić. Tak jak pisze w świetnych esejach o polskich powstaniach „Bić się czy nie bić” Jerzy Łojek, konkretne wybory (w „Spisku przeciwko Ameryce” wyrażane przede wszystkim przez członków rodziny narratora) zależą nie tyle od głębokich przemyśleń, co po prostu od naturalnych predyspozycji: „Ojciec wybrał opór, rabin Bengelsdorf wybrał kolaborację, a stryjek Monty wybrał siebie”.
Finał opowieści udziela w pewnym sensie przewrotnej odpowiedzi na pytanie: „czy mogło być inaczej”. Trudno powiedzieć, czy Roth zna filmowy „Przypadek” Kieślowskiego, ale skojarzenie z ostateczną wymową obu utworów w kwestii predeterminacji losu w wymiarze osobistym czy politycznym wydaje się dość silne. Nawet jednak jeśli dylematy tego typu nie są dla kogoś szczególnie interesujące, „Spisek przeciwko Ameryce” można czytać po prostu jako dobrze napisaną, opartą na osobistych doświadczeniach i rzetelnej wiedzy (patrz wspomniane już informacje i materiały źródłowe zamieszczone na końcu książki) powieść historyczną, opowiadającą jednocześnie o rodzinach i o dorastaniu. Oraz rzecz jasna jako ostrzeżenie przed łatwym populizmem…


Autor: Adam Skalski
Dodano: 2016-02-09 17:50:48
Komentarze
-Jeszcze nie ma komentarzy-
Komentuj


Artykuły

Sam Sykes - wywiad z autorem "Siedmiu czarnych mieczy"


 Wiedźmin Netfliksa: zachwyt czy rozczarowanie?

 Nie tylko Netflix animuje króliki, czyli „Wodnikowe Wzgórze” przez dekady

 Gra o tron subiektywnym okiem (s08e06)

 Gra o tron subiektywnym okiem (s08e05)

Recenzje

Adeyemi, Tomi - "Dzieci krwi i kości" i "Dzieci prawdy i zemsty"


 Wilhelm, Kate - "Gdzie dawniej śpiewał ptak"

 Collins, Suzanne - "Ballada ptaków i węży"

 Bradbury, Ray - "Green Town"

 Taylor, Dennis E. - "Gdyż jest nas wielu"

 Butcher, Jim - "Opowieść o duchach"

 Harrow, Alix E. - "Dziesięć tysięcy drzwi"

 Wolfe, Gene - "Miecz i Cytadela"

Fragmenty

 Elison, Meg - "Księga Bezimiennej Akuszerki"

 Możdżeń, Konrad - "Chodź ze mną"

 Zamiatin, Jewgienij - "My"

 Urbanowicz, Artur - "Paradoks"

 Sykes, Sam - "Siedem czarnych mieczy"

 Kisiel, Marta - "Małe Licho i lato z diabłem"

 Masterton, Graham - "Dzieci zapomniane przez Boga"

 Hałas, Agnieszka - "Czerń nie zapomina"

Projekt i realizacja:sismedia.eu       Reklama     © 2004-2020 nast.pl     RSS      RSS