NAST.pl
 
Komiks
  Facebook
Facebook
 
Forum

  RSS RSS

 Strona główna     Zapowiedzi     Recenzje     Imprezy     Konkursy     Wywiady     Patronaty     Archiwum newsów     Artykuły i relacje     Biblioteka     Fragmenty     Galerie     Opowiadania     Redakcja     Zaprzyjaźnione strony   

Zaloguj się tutaj! | Rejestruj

Patronat

Kańtoch, Anna - "Diabeł w maszynie"

Aldiss, Brian W. - "Cieplarnia" (Wehikuł czasu)

Ukazały się

Martin, George R.R. - "Lodowy smok" (nowe ilustracje)


 Vonnegut, Kurt - "Matka noc"

 Czajka-Kominiarczuk, Katarzyna - "Zwierzenia popkulturalne"

 Simon, Lars - "Lennart Malmkvist i osobliwy mops Buri Bolmena"

 Maas, Sarah J. - "Szklany tron" (oprawa twarda)

 Foster, Alan Dean - "Obcy"

 Gołkowski, Michał - "Bramy ze złota. Zmierzch Bogów"

 Ćwiek, Jakub - "Stróże 2: Brudnopis Boga"

Linki

Le Fanu, Joseph Sheridan - "W ciemnym zwierciadle"
Wydawnictwo: Zysk i S-ka
Tytuł oryginału: In a Glass Darkly
Tłumaczenie: Maria Czarnecka
Data wydania: Maj 2015
ISBN: 978-83-7785-184-5
Oprawa: twarda
Format: 135×205 mm
Liczba stron: 550
Cena: 39,90 zł
Rok wydania oryginału: 1872



Le Fanu, Joseph Sheridan - "W ciemnym zwierciadle"

Ambiwalencja klasyki



Joseph Sheridan Le Fanu to swego rodzaju „brakujące ogniwo”. Publikując „W ciemnym zwierciadle” w 1872 roku (krótko przed swoją śmiercią), lokuje się pomiędzy utworami romantyków: Edgara Allana Poe (zm. w 1849) i Ernsta Theodora Hoffmanna (zm. w 1822) a modernistów, na przykład Arthura Machena (zm. w 1947) czy Algernona Blackwooda (zm. w 1951). Samo jego pisarstwo również zawieszone zostaje gdzieś pomiędzy tymi epokami – choć nie znaczy to w żadnym wypadku, że przepełnia je realistyczna maniera doby pozytywizmu.

Choć ten trop nie jest krańcowo mylny. „W ciemnym zwierciadle” to zbiór pięciu opowiadań: „Zielona herbata”, „Prześladowca”, „Sędzia Harbottle”, „Pokój w gospodzie Le Dragon Volant” i „Carmilla”. Wszystkie ujęte są w ramę narracyjną mającą uwiarygodnić tekst – ot, zabieg znany od dawna i popularny zwłaszcza w romantyzmie (pamiętacie Goethego i „Cierpienia młodego Wertera”?). Tutaj dodatkową „powagę sytuacji” wprowadza fakt, że mamy do czynienia z zapiskami doktora Martina Hesseliusa, badacza chorób psychicznych. To przedstawiciel świata nauki, jednak przełamuje obraz oświeceniowego racjonalisty szczególnym upodobaniem do spraw dziwnych i niewyjaśnionych. Lub właściwie: mogących znaleźć więcej niż jedno wytłumaczenie. Notatki poczciwego i nieodżałowanego doktora prezentuje nam w wyborze jego uczeń, który także okrasza poszczególne opowiadania swoimi prologami.

Istota opowiadań zawartych w tym zbiorze – z wyjątkiem „Pokoju w gospodzie Le Dragon Volant” – polega na tym dziwnym zawieszeniu pomiędzy racjonalnym i irracjonalnym: na dwojakiej możliwości wyjaśniania historii. Nie wiemy, czy przedstawione wydarzenia są skutkiem choroby nieszczęsnych bohaterów, czy może to ingerencja istot nadprzyrodzonych. I to ta niewiedza jest kluczem. Gdyby bowiem można było odczytywać je tylko na jeden sposób, byłyby albo opowiadaniami realistycznymi, albo fantastycznymi, tymczasem wpisują się w kanon utworów niesamowitych, i to jeszcze zanim Freud spopularyzował ten termin w eseju „Niesamowite”.

Poza ontologicznym zawieszeniem pewnych zjaw oraz chęcią sięgania po racjonalne możliwości wyjaśnienia tak zwanych zjawisk parapsychicznych – które będą hitem u progu modernizmu – „W ciemnym zwierciadle” wyraźnie ciąży ku swym poprzednikom w klimacie i scenerii, z jakich korzysta. Mamy tu cały arsenał gotyckich rekwizytów: zamki w odległych krainach, zamglone uliczki, nawiedzone karczmy, zjawy, wampiry i tak dalej. Pod tym względem Le Fanu nie jest szczególnie oryginalny, choć wykorzystanie tych elementów bywa twórcze (np. połączenie wampiryzmu z motywem miłości lesbijskiej w „Carmilli” zapewniło mu – nomen omen – nieśmiertelność). Niestety w parze z tym idzie język, który stanowi pewną barierę dla współczesnego czytelnika. Można próbować go bronić, twierdząc, że „to tworzy klimat”, jednak nie wydaje mi się, by tego rodzaju obcość pozwalała w klimat się zaangażować, co przecież jest kluczowe w literaturze tego typu.

„W ciemnym zwierciadle” to zbiór, który w XXI wieku musi budzić mieszane uczucia. Są w nim elementy ponadczasowe, są też takie, wynikające wyraźnie z kontekstu kulturowego i literackiego. Można go czytać raczej pomimo tych drugich, bo banał o tym, że „tego typu dzieła należy znać” w tym wypadku akurat się sprawdza.


Autor: Aleksander Krukowski
Dodano: 2015-08-27 09:28:00
Komentarze

Sortuj: od najstarszego | od najnowszego

Kjarik - 11:24 28-08-2015
"Istota opowiadań zawartych w tym zbiorze [...] polega na tym dziwnym zawieszeniu pomiędzy racjonalnym i irracjonalnym: na dwojakiej możliwości wyjaśniania historii"

To chyba przekonało mnie do zakupu.

Komentuj


Konkurs

Wygraj Kronikę World of WarCraft


Artykuły

Nie tylko Netflix animuje króliki, czyli „Wodnikowe Wzgórze” przez dekady


 Gra o tron subiektywnym okiem (s08e06)

 Gra o tron subiektywnym okiem (s08e05)

 Gra o tron subiektywnym okiem (s08e04)

 Gra o tron subiektywnym okiem (s08e03)

Recenzje

Le Guin, Ursula K. - "Cała Orsinia"


 Lawrence, Mark - "Święta siostra"

 Aldiss, Brian W. - "Cieplarnia"

 Abercrombie, Joe - "Ostateczny argument" (oprawa twarda)

 Shannon, Samantha - "Zakon Drzewa Pomarańczy"

 Dick, Philip K. - "Nasi przyjaciele z Frolixa 8"

 Bardugo, Leigh - "Trylogia Grisza"

 Harrison, Harry - "Przestrzeni! Przestrzeni!"

Fragmenty

 Simon, Lars - "Lennart Malmkvist i osobliwy mops Buri Bolmena"

 Foster, Alan Dean - "Obcy"

 Hendel, Paulina - "Droga Dusz"

 Cook, Glen - "Port Cieni"

 Zbierzchowski, Cezary - "Distortion"

 Rak, Radek - "Baśń o wężowym sercu"

 Petrucha, Stefan - "Marvel: Spider-Man. Wiecznie młody"

 Kańtoch, Anna - "Diabeł w maszynie"

Projekt i realizacja:sismedia.eu       Reklama     © 2004-2019 nast.pl     RSS      RSS