NAST.pl
 
Komiks
  Facebook
Facebook
 
Forum

  RSS RSS

 Strona główna     Zapowiedzi     Recenzje     Imprezy     Konkursy     Wywiady     Patronaty     Archiwum newsów     Artykuły i relacje     Biblioteka     Fragmenty     Galerie     Opowiadania     Redakcja     Zaprzyjaźnione strony   

Zaloguj się tutaj! | Rejestruj

Patronat

Corey, James S.A. - "Gry Nemezis"

Kloos, Marko - "Punkt uderzenia"

Ukazały się

Weinbaum, Stanley G. - "Drapieżna planeta"


 antologia - "Drugie lądowanie. Antologia króciaków"

 Szacha, Georgij - "Nie było smutniejszej historii"

 Neiderman, Andrew - "Adwokat diabła"

 Harkness, Deborah - "Cienie Nocy"

 Pilipiuk, Andrzej - "Karpie Bijem"

 Majka, Paweł - "Berserk. Spowiednik"

 Abbott, Tony - "Klątwa węża"

Linki

Dick, Philip K. - "Marsjański poślizg w czasie"
Wydawnictwo: Rebis
Kolekcja: Dzieła Wybrane Philipa K. Dicka
Tytuł oryginału: Martian Time-Slip
Tłumaczenie: Mirosław P. Jabłoński
Data wydania: Marzec 2014
Oprawa: twarda
Format: 150 x 225 mm
Liczba stron: 336
Cena: 49,90 zł
Rok wydania oryginału: 1964



Dick, Philip K. - "Marsjański poślizg w czasie"

Zegary bardzo osobiste


Najnowsza pozycja w Rebisowskiej serii wznowień powieści Philipa K.Dicka (w której skądinąd wkrótce mają się ukazać i zbiory opowiadań kalifornijskiego autora) to "Marsjański poślizg w czasie". Jak sama nazwa wskazuje, opisywana historia dzieje się na skolonizowanym przez ludzi Marsie. Główni bohaterowie to Jack Bohlen, specjalista od napraw pracujący w prywatnej firmie, Arnie Kott, wpływowy działacz Regionalnego Związku Robotników Wodnych Oddziału Czwartej Planety, i Manfred Steiner, nastoletni schizofrenik, przebywający w odosobnionym obozie dla anomalnych dzieci prowadzonym przez mieszkańców Nowego Izraela syn sąsiada rodziny Bohlenów. Początkowo motorem intrygi są polityczno-biznesowe gry dotyczące aktualnie bezwartościowych, a podobno potencjalnie cennych działek na terenie Gór F.D. Roosevelta, obszaru zamieszkanego wyłącznie przez Marborygenów1), wiodących nomadyczne życia tubylczych mieszkańców planety. Szybko jednak, jak to u Dicka, zaczyna chodzić o coś zupełnie innego.

"Marsjański poślizg w czasie" został wydany w 1962 roku – dwa lata przed "Trzema stygmatami Palmera Eldritcha", cztery przed "Ubikiem" i "Czy androidy śnią o elektrycznych owcach?". Nie należy do kanonu najwybitniejszych i najczęściej przywoływanych powieści Kalifornijczyka, ale można w niej znaleźć wiele elementów wyróżniających Dickowską prozę. Książka jest mieszanką literackiej naiwności (długie, często dość sztuczne dialogi, mechanizmy rządzące światem przedstawiane czytelnikowi techniką bezpośrednią – np. w fragmencie, w którym Kott czyta gazetę opisującą różne problemy związane z transportem materiałów na Marsa – zwykle też powierzchownie i bez troski o ich spójność i sensowność z naukowego punktu widzenia) z fabularną fantazją, swobodą i bogactwem uderzających spostrzeżeń dotyczących ludzkiej psychiki. Arenę akcji zaludniają klasyczni bohaterowie amerykańskiego autora: przeciętni, starający się związać koniec z końcem kombinatorzy (vide Bohlen czy Otto Zitte, technik pracujący u ojca Steinera) i wysoko postawieni manipulatorzy, próbujący bezwzględnie wykorzystywać swą polityczną czy finansową pozycję (Kott). Nie ma tu miejsca na silne, kryształowe charaktery, a motywacje postaci są często płytkie i nie do końca zrozumiałe. Nawet wtedy, gdy jeden z bohaterów popełnia samobójstwo, pcha go ku temu jedynie szybki, chwilowy impuls. Paradoksalnie, ta zdawkowość uzasadnień, będąca literackim odpowiednikiem psychologii czysto behawioralnej, czyni ludzkie zachowania bardzo wiarygodnymi. Człowiek u Dicka to istota przede wszystkim biologiczna.

Biologiczna, a tym samym i mechaniczna. Trudność, a może i pozorność rozróżnienia między człowiekiem a maszyną to jeden z głównych tematów "Marsjańskiego poślizgu w czasie". Bezpośrednio ilustruje to wspaniała, a jednocześnie upiorna szkoła, do której chodzi syn Bohlena, gdzie nauczycielami są automaty odgrywające słynne postaci historyczne, a także wspominane przez mechanika schizofreniczne wizje, w których dostrzega on wypełniające swojego ziemskiego szefa przewody i metalowy szkielet. Choroba psychiczna stanowi tu klucz do zajrzenia pod podszewkę rzeczywistości, do zrozumienia jej nieuniknionego rozkładu, ale też do wyjścia poza to, co zdaje się nią nieuchronnie rządzić – bezwzględny, nieodwracalny upływ czasu.

Zdolność postrzegania czasu płynącego z nietypową prędkością to przekleństwo (a może dar) młodziutkiego Steinera, który staje się w pewnym momencie kołem napędowym powieści. Możliwość zaglądania w przyszłość, ale też zwolnienia, przyspieszenia czy odwrócenia biegu sekund potencjalnie stwarza wspaniałe okazje biznesowe, pozwala naprawiać błędy, znaleźć nowe, wspaniałe ścieżki życia. Jak nietrudno się domyślić, Arnie Kott ulegnie pokusie skorzystania z niezwykłych zdolności Steinera; jak zgadnąć równie łatwo, może to mieć poważne konsekwencje, w których istotną rolę odegrają pozornie zacofani Marborygeni.

Fantastycznonaukowy sztafaż odgrywa w powieści rolę drugorzędną (świetnie widać to na przykład po tym, jak osiedle, na którym mieszka Bohlen, idealnie odzwierciedla amerykańską suburbię lat sześćdziesiątych XX wieku, jeśli chodzi o układy rodzinno-społeczno-towarzyskie). Jak pisze w ciekawym wstępie do nowego wydania powieści Rafał Kosik, kolejny raz to, co ważne, dzieje się w naszych głowach. A czas każdy odbiera po swojemu.


1) Tu ukłon w stronę tłumacza – Marborygeni to zręczny przekład oryginalnego Bleekmen.



Autor: Adam Skalski
Dodano: 2014-05-14 19:13:17
Komentarze
-Jeszcze nie ma komentarzy-
Komentuj


Artykuły

Nie tylko Netflix animuje króliki, czyli „Wodnikowe Wzgórze” przez dekady


 Gra o tron subiektywnym okiem (s08e06)

 Gra o tron subiektywnym okiem (s08e05)

 Gra o tron subiektywnym okiem (s08e04)

 Gra o tron subiektywnym okiem (s08e03)

Recenzje

Sullivan, Michael J. - "Śmierć Dulgath"


 Wójtowicz, Milena - "Vice versa"

 Sullivan, Michael J. - "Róża i cierń"

 Heinlein, Robert A. - "Hiob. Komedia sprawiedliwości"

 Szostak, Wit - "Poniewczasie"

 Sullivan, Michael J. - "Wieża Koronna"

 Sweterlitsch, Tom - "Świat miniony"

 Baxter, Stephen - "Masakra ludzkości"

Fragmenty

 Eames, Nicholas - "Krwawa Róża"

 Wójtowicz, Milena - "Vice versa"

 Christopher, Adam - "Ciemność nad miastem"

 Warren, Ed i Lorraine & Chase, Robert David - "Nawiedzenia. Historie prawdziwe"

 Guzek, Marcin A. - "Szare Płaszcze: Rubież"

 Babraj, Rafał - "Dystrykt Warszawa"

 Neiderman, Andrew - "Adwokat diabła"

 Heinlein, Robert A. - "Hiob. Komedia sprawiedliwości"

Projekt i realizacja:sismedia.eu       Reklama     © 2004-2019 nast.pl     RSS      RSS