NAST.pl
 
Komiks
  Facebook
Facebook
 
Forum

  RSS RSS

 Strona główna     Zapowiedzi     Recenzje     Imprezy     Konkursy     Wywiady     Patronaty     Archiwum newsów     Artykuły i relacje     Biblioteka     Fragmenty     Galerie     Opowiadania     Redakcja     Zaprzyjaźnione strony   

Zaloguj się tutaj! | Rejestruj

Patronat

Erikson, Steven - "Pył snów" (wyd. 2)

Erikson, Steven - "Okaleczony bóg" (wyd. 2)

Ukazały się

Grant, Mira - "Blackout"


 Kidruk, Maksym - "Bot"

 Biedrzycki, Bartek - "Kompleks 7215"

 Scull, Luke - "Ponura drużyna"

 Majka, Paweł - "Dzielnica obiecana"

 Scalzi, John - "Czerwone koszule"

 Rice, Anne - "Wilcze przesilenie"

 Weber, David - "Trud i cierpienie"

Imprezy

Polcon 2014
Od: 2014-09-04
Do: 2014-09-07

Linki


Żukowska, Elżbieta - "Mitologie Andrzeja Sapkowskiego"
Wydawnictwo: Gdański Klub Fantastyki
Data wydania: Sierpień 2011
ISBN: 978-83-931206-4-2
Oprawa: miękka
Liczba stron: 146
Cena: 15,00 zł
Seria: Anatomia fantastyki #17



Żukowska, Elżbieta - "Mitologie Andrzeja Sapkowskiego"

W krainie mitu


Nie ulega wątpliwości i nikt nie zaprzeczy, że Geralt z Rivii, Cirilla cintryjska, Yennefer z Vengerbergu, a także inne postaci z cyklu wiedźmińskiego Andrzeja Sapkowskiego na trwałe wpisały się w kanon polskiej fantastyki. Od momentu wydania opowiadań i powieści związanych z wiedźminem powstało wiele prac naukowych omawiających różne aspekty poruszane w tej prozie, dwie takie w formie prac licencjackiej i magisterskiej popełniłam i ja. W świadomości fanów fantastyki wciąż żywy Geralt kilka lat temu pojawił się na ekranach monitorów komputerowych i jego postać na nowo zawitała do polskiej (i nie tylko) popkultury. Sam Andrzej Sapkowski zastanawia się, czy nie wrócić do wykreowanego na przełomie lat 80. i 90. uniwersum. Dlatego też nie dziwi mnie chęć Gdańskiego Klubu Fantastyki przypomnienia korzeni cyklu wiedźmińskiego wydaniem pracy Elżbiety Żukowskiej.
„Mitologie Andrzeja Sapkowskiego” nie jest pracą odkrywczą, nie stawia hipotezy, której broni czy z którą polemizuje. Stanowi swoiste kompendium przedstawiające przeplatanie się trzech najważniejszych mitologii – słowiańskiej, celtyckiej oraz germańskiej – w świecie wiedźmińskim. Dociera do źródeł, z jakich mógł korzystać Andrzej Sapkowski podczas kreacji cyklu. „Mógł” to słowo w tym wypadku kluczowe, ponieważ autorka pracy często snuje domysły, nie przyjmuje za pewnik, że AS wykorzystał daną część mitu celowo, czasem sugeruje, że zrobił to kompletnie nieświadomie, a zdarza się nawet, że uznaje zastosowanie jakiegoś tropu za „wspomagacz” jego „potencji” twórczej:
„Sposób, w jaki autor wykorzystał mitologię celtycką do stworzenia wizerunku rasy elfów, znamionuje oczywiście wysoki stopień znajomości kultury celtyckiej, choć poddaje w wątpliwość potencję jego wyobraźni twórczej.” (s. 62)
Autorka zdaje się w ten sposób studzić fascynację tych czytelników, którzy uznają Sapkowskiego za absolutne guru w dziedzinie fantasy. Twierdzi wręcz, że fenomen popularności cykl zawdzięcza oparciu go o wykorzystanie mitów. Czego zdaje się nie przyznawać, to faktu, że jak mało któremu twórcy, Sapkowskiemu udało się nadać mitom nową wartość dzięki niezwykłej umiejętności połączenia różnych wierzeń w całość i, co tu kryć, niezaprzeczalnemu talentowi pisarskiemu.
Pomijając ten dysonans poznawczy, który w moim wypadku tkwi częściowo w podejściu emocjonalnym (wprawdzie nie uważam Sapkowskiego za absolutne guru, ale to właśnie cykl wiedźmiński pokazał mi, że fantastyka może być czymś więcej niż „bajką dla dorosłych”), praca Żukowskiej w sposób ciekawy przedstawia świat wiedźmiński w odniesieniu do mitów. Bardzo dobrym rozwiązaniem było podzielenie książki tematycznie, w każdej części autorka zderza ze sobą dwie rzeczywistości – mitu i podejścia do niego pisarza. Oprócz odniesień do trzech wspomnianych mitologii Elżbieta Żukowska wspomina także o wykorzystaniu w cyklu wątku arturiańskiego, zarówno w ujęciu mitu (Artur kultury celtyckiej), jak i legendy (Artur kultury chrześcijańskiej). Odrębny rozdział poświęca także dwojgu najważniejszym bohaterom cyklu, Geraltowi i Ciri, w kontekście trawestacji mitycznych bohaterów kulturowych.
Żukowska wprowadza czytelnika w każdą mitologię krótkim przedstawieniem historii poszczególnych plemion, wydobywa na światło dzienne ich wierzenia związane z cyklem, powołując się na najbardziej istotną bibliografię, która jest oddzielnym skarbem dla poszukującego szerszych informacji. Następnie rozkłada świat wiedźmina na kawałeczki – czasoprzestrzeń, postaci, demonologię, sferę sacrum i profanum – stawiając je w opozycji do mitologii. Czytelnik otrzymuje więc kompletny obraz źródeł inspiracji twórczości Andrzeja Sapkowskiego, autorka staje się jego przewodnikiem po świecie starego i nowego mitu. Trzeba przyznać, że wychodzi jej to świetnie, zajmuje uwagę czytelnika w całości, stosując prosty język znamienny literaturze popularnonaukowej, i udowadniając swoje doskonałe merytoryczne przygotowanie do tematu.
„Mitologie Andrzeja Sapkowskiego” nie powinny być traktowane jako wykładnia wiedzy jedynej. Jak wcześniej wspomniałam, autorka w wielu wypadkach posługuje się własną interpretacją cyklu, doszukując się w nim wątków, których Sapkowski mógł nie wziąć pod uwagę, czego sama ma świadomość. Praca pozwala osadzić cykl wiedźmiński w kontekście mitu i dla mnie osobiście jest kolejnym dowodem na to, że fantasy łączy w sobie dziedzictwo mitu i baśni, ponieważ fantasy „oscyluje wokół mitu niejako z racji swego charakteru. […] opowiada historie, które wydarzyły się w pewnym konkretnym miejscu i czasie. Posiada tak wiele pól wspólnych z mitem, że jej bezpośrednie odniesienia literackie wydają się zupełnie naturalne.” (s. 135) Polecam wszystkim zainteresowanym tematyką mitu w fantasy, a fanom Sapkowskiego jako lekturę obowiązkową.


Autor: Anna "Eruana" Zasadzka
Dodano: 2011-08-29 23:07:25
Komentarze
-Jeszcze nie ma komentarzy-
Komentuj


Konkurs

Co wiesz o Groszku?


Młodzieżowa powieść Kress do wygrania


Artykuły

Richard Matheson: Był Legendą


 Godzina W i fantastyka

 Na skraju jutra: książka a film

 Gra o tron subiektywnym okiem (s04e10)

 Gra o tron subiektywnym okiem (s04e09)

Recenzje

Masterton, Graham - "Infekcja"


 McAuley, Paul - "Ogrody słońca"

 Douglas, Ian - "Star Carrier. Ciemna materia"

 Cross, Kady - "Dziewczyna w stalowym gorsecie"

 Bear, Greg; Stephenson, Neal; Teppo, Mark - "Mongoliada", tom 1

 Ness, Patrick - "Na ostrzu noża"

 Cherezińska, Elżbieta - "Niewidzialna korona"

 VanderMeer, Jeff - "Ujarzmienie"

Fragmenty

 Grant, Mira - "Blackout" #2

 Grant, Mira - "Blackout" #1

 Jamiołkowski, Marcin - "Okup krwi"

 Lowry, Lois - "Dawca"

 Stephenson, Neal - "Zamęt"

 Aaronovitch, Ben - "Księżyc nad Soho"

 McAuley, Paul - "Ogrody słońca"

 Bear, Greg; Stephenson, Neal; Teppo, Mark - "Mongoliada", tom 1

Projekt i realizacja:sismedia.eu       Reklama     © 2004-2014 nast.pl     RSS      RSS