NAST.pl
 
Komiks
  Facebook
Facebook
 
Forum

  RSS RSS

 Strona główna     Zapowiedzi     Recenzje     Imprezy     Konkursy     Wywiady     Patronaty     Archiwum newsów     Artykuły i relacje     Biblioteka     Fragmenty     Galerie     Opowiadania     Redakcja     Zaprzyjaźnione strony   

Zaloguj się tutaj! | Rejestruj

Patronat

Bardugo, Leigh - "Szóstka wron"

Sanderson, Brandon - "Pożar"

Ukazały się

Piskorski, Krzysztof - "Czterdzieści i cztery"


 Karnicka, Anna - "Paradoks marionetki. Sprawa Klary B."

 Golden, Christie - "Star Wars: Mroczny uczeń"

 Bardugo, Leigh - "Szóstka wron"

 Kain, Dawid - "Fobia"

 Collins, Suzanne - "Gregor i kod Pazura"

 Masterton, Graham - "Siostry krwi"

 Mortka, Marcin - "Miecz i kwiaty" (wydanie zbiorcze)

Linki

Żukowska, Elżbieta - "Mitologie Andrzeja Sapkowskiego"
Wydawnictwo: Gdański Klub Fantastyki
Data wydania: Sierpień 2011
ISBN: 978-83-931206-4-2
Oprawa: miękka
Liczba stron: 146
Cena: 15,00 zł
Seria: Anatomia fantastyki #17



Żukowska, Elżbieta - "Mitologie Andrzeja Sapkowskiego"

W krainie mitu


Nie ulega wątpliwości i nikt nie zaprzeczy, że Geralt z Rivii, Cirilla cintryjska, Yennefer z Vengerbergu, a także inne postaci z cyklu wiedźmińskiego Andrzeja Sapkowskiego na trwałe wpisały się w kanon polskiej fantastyki. Od momentu wydania opowiadań i powieści związanych z wiedźminem powstało wiele prac naukowych omawiających różne aspekty poruszane w tej prozie, dwie takie w formie prac licencjackiej i magisterskiej popełniłam i ja. W świadomości fanów fantastyki wciąż żywy Geralt kilka lat temu pojawił się na ekranach monitorów komputerowych i jego postać na nowo zawitała do polskiej (i nie tylko) popkultury. Sam Andrzej Sapkowski zastanawia się, czy nie wrócić do wykreowanego na przełomie lat 80. i 90. uniwersum. Dlatego też nie dziwi mnie chęć Gdańskiego Klubu Fantastyki przypomnienia korzeni cyklu wiedźmińskiego wydaniem pracy Elżbiety Żukowskiej.
„Mitologie Andrzeja Sapkowskiego” nie jest pracą odkrywczą, nie stawia hipotezy, której broni czy z którą polemizuje. Stanowi swoiste kompendium przedstawiające przeplatanie się trzech najważniejszych mitologii – słowiańskiej, celtyckiej oraz germańskiej – w świecie wiedźmińskim. Dociera do źródeł, z jakich mógł korzystać Andrzej Sapkowski podczas kreacji cyklu. „Mógł” to słowo w tym wypadku kluczowe, ponieważ autorka pracy często snuje domysły, nie przyjmuje za pewnik, że AS wykorzystał daną część mitu celowo, czasem sugeruje, że zrobił to kompletnie nieświadomie, a zdarza się nawet, że uznaje zastosowanie jakiegoś tropu za „wspomagacz” jego „potencji” twórczej:
„Sposób, w jaki autor wykorzystał mitologię celtycką do stworzenia wizerunku rasy elfów, znamionuje oczywiście wysoki stopień znajomości kultury celtyckiej, choć poddaje w wątpliwość potencję jego wyobraźni twórczej.” (s. 62)
Autorka zdaje się w ten sposób studzić fascynację tych czytelników, którzy uznają Sapkowskiego za absolutne guru w dziedzinie fantasy. Twierdzi wręcz, że fenomen popularności cykl zawdzięcza oparciu go o wykorzystanie mitów. Czego zdaje się nie przyznawać, to faktu, że jak mało któremu twórcy, Sapkowskiemu udało się nadać mitom nową wartość dzięki niezwykłej umiejętności połączenia różnych wierzeń w całość i, co tu kryć, niezaprzeczalnemu talentowi pisarskiemu.
Pomijając ten dysonans poznawczy, który w moim wypadku tkwi częściowo w podejściu emocjonalnym (wprawdzie nie uważam Sapkowskiego za absolutne guru, ale to właśnie cykl wiedźmiński pokazał mi, że fantastyka może być czymś więcej niż „bajką dla dorosłych”), praca Żukowskiej w sposób ciekawy przedstawia świat wiedźmiński w odniesieniu do mitów. Bardzo dobrym rozwiązaniem było podzielenie książki tematycznie, w każdej części autorka zderza ze sobą dwie rzeczywistości – mitu i podejścia do niego pisarza. Oprócz odniesień do trzech wspomnianych mitologii Elżbieta Żukowska wspomina także o wykorzystaniu w cyklu wątku arturiańskiego, zarówno w ujęciu mitu (Artur kultury celtyckiej), jak i legendy (Artur kultury chrześcijańskiej). Odrębny rozdział poświęca także dwojgu najważniejszym bohaterom cyklu, Geraltowi i Ciri, w kontekście trawestacji mitycznych bohaterów kulturowych.
Żukowska wprowadza czytelnika w każdą mitologię krótkim przedstawieniem historii poszczególnych plemion, wydobywa na światło dzienne ich wierzenia związane z cyklem, powołując się na najbardziej istotną bibliografię, która jest oddzielnym skarbem dla poszukującego szerszych informacji. Następnie rozkłada świat wiedźmina na kawałeczki – czasoprzestrzeń, postaci, demonologię, sferę sacrum i profanum – stawiając je w opozycji do mitologii. Czytelnik otrzymuje więc kompletny obraz źródeł inspiracji twórczości Andrzeja Sapkowskiego, autorka staje się jego przewodnikiem po świecie starego i nowego mitu. Trzeba przyznać, że wychodzi jej to świetnie, zajmuje uwagę czytelnika w całości, stosując prosty język znamienny literaturze popularnonaukowej, i udowadniając swoje doskonałe merytoryczne przygotowanie do tematu.
„Mitologie Andrzeja Sapkowskiego” nie powinny być traktowane jako wykładnia wiedzy jedynej. Jak wcześniej wspomniałam, autorka w wielu wypadkach posługuje się własną interpretacją cyklu, doszukując się w nim wątków, których Sapkowski mógł nie wziąć pod uwagę, czego sama ma świadomość. Praca pozwala osadzić cykl wiedźmiński w kontekście mitu i dla mnie osobiście jest kolejnym dowodem na to, że fantasy łączy w sobie dziedzictwo mitu i baśni, ponieważ fantasy „oscyluje wokół mitu niejako z racji swego charakteru. […] opowiada historie, które wydarzyły się w pewnym konkretnym miejscu i czasie. Posiada tak wiele pól wspólnych z mitem, że jej bezpośrednie odniesienia literackie wydają się zupełnie naturalne.” (s. 135) Polecam wszystkim zainteresowanym tematyką mitu w fantasy, a fanom Sapkowskiego jako lekturę obowiązkową.


Autor: Anna "Eruana" Zasadzka
Dodano: 2011-08-29 23:07:25
Komentarze
-Jeszcze nie ma komentarzy-
Komentuj


Konkurs

Wygraj "Rój"


Wygraj "I wrzucą was w ogień"


Artykuły

Wywiad z Marcinem Podlewskim


 Senność

 Arkhamer 2016 - relacja

 Warcraft: Książki z pikseli

 Gra o tron subiektywnym okiem (s06e10)

Recenzje

Piskorski, Krzysztof - "Czterdzieści i cztery"


 Zembaty, Wojciech - "Głodne Słońce. Dymiące zwierciadło"

 Lovecraft, Howard Philips - "Przy­szła na Sar­nath zagłada"

 Scalzi, John - "Wojna starego człowieka"

 Butcher, Jim - "Biała noc"

 Lem, Stanisław - "Katar"

 Koontz, Dean - "Miasto"

 Lem, Stanisław - "Śledztwo"

Fragmenty

 Sanderson, Brandon - "Elantris" #1

 Piskorski, Krzysztof - "Czterdzieści i cztery"

 Maszczyszyn, Jan - "Światy Alonbee" #2

 Nagata, Linda - "Czerwień. Misja Brzask"

 Hobb, Robin - "Przeznaczenie Błazna"

 Gaiman, Neil - "Nigdziebądź" (wersja autorska)

 Jadowska, Aneta - "Dziewczyna z dzielnicy cudów"

 Przybyłek, Marcin - "Orzeł Biały"

Projekt i realizacja:sismedia.eu       Reklama     © 2004-2016 nast.pl     RSS      RSS