Dokładnie rok temu do sprzedaży trafił pierwszy tom „Opowieści z meekhańskiego pogranicza”. Lektura okładkowej notki sugerowała kolejną klasyczną książkę fantasy, nie wyróżniającą się niczym spośród dziesiątek innych zalegających na księgarskich półkach. Równie enigmatyczny był sam autor, Robert M. Wegner, twórca kilku opowiadań znanych głównie w kręgu czytelników magazynu „Science Fiction, Fantasy i Horror”. Mija dwanaście miesięcy. Na kolejną odsłonę cyklu czekają dziesiątki fanów, a Wegner przebojem wdziera się do czołówki najpopularniejszych autorów fantasy w Polsce. Do tego dochodzi Nagroda Zajdla, zwycięstwo w plebiscycie Katedry i sporo innych wyróżnień. Ciekawe co przyniesie kolejny rok. Na razie jednak warto przyjrzeć się „Opowieściom z meekhańskiego pogranicza. Wschód – Zachód”.

Co rzuca się w oczy w trakcie lektury, to przede wszystkim duże podobieństwo do pierwszego tomu, zarówno pod względem konstrukcji, jak i fabuły. W obu wypadkach mamy do czynienia z odrębnymi blokami opowiadań, podobnie została także rozwiązana kwestia kreacji bohaterów.

Zapomnijmy wobec tego o surowych górach północy i piaskach południa, oto nadchodzi czas wschodnich równin i zachodniego wybrzeża. I tak zamiast forsownych wędrówek z Górską Strażą czeka nas wielodniowa jazda konna w towarzystwie czaardanu, a miejsce zamaskowanego górala zajmuje sprytny rzezimieszek.

W dalszym ciągu największym atutem Wegnera jest łatwość w kreowaniu świata. Raz jeszcze zostajemy porwani w krąg odrębnych kultur, zwyczajów, magii. Oba pogranicza, wschodnie i zachodnie, niejako wykluczają się nawzajem, a równocześnie tworzą jedną bajeczną mozaikę. O ile w „Północ-Południe” można się było doszukać elementów rodem z „Grombelardzkiej legendy”, tutaj jest nieco trudniej. Być może, gdyby Feliks W. Kres napisał „Jeźdźców równin”, mielibyśmy skalę porównawczą, a tak „Wschód” ze swoimi stepami, tabunami koni i koczownikami wygrywa walkowerem. Trochę łatwiej byłoby znaleźć rywala dla nadmorskiej metropolii Ponkee-laa i jej mieszkańców, chociaż i w tym wypadku Wegner pozostawia krajową konkurencję daleko w tyle. Z zagranicznych pozycji przede wszystkim nasuwają się skojarzenia z „Kłamstwami Locke’a Lamory” i fragmentami prozy Brandona Sandersona.

Czytelnicy powinni być również zadowoleni z kreacji bohaterów. Na kartach „Opowieści z meekhańskiego pogranicza. Wschód-Zachód” pojawiają się godni następcy porucznika Kennetha-lyw-Darawyta i Yatecha d’Klleana. Powiem więcej, dzięki większemu zindywidualizowaniu postaci czaardan generała Laskolnyka jest jeszcze ciekawszy od Czerwonych Szóstek. Natomiast pewne zastrzeżenia, przynajmniej u mnie, budzi Altsin, który nie różni się zbytnio od standardowego wizerunku sprytnego złodziejaszka. Owszem, dobrze sprawdza się jako bohater pierwszoplanowy, ale równocześnie jego osoba nie niesie z sobą emocji, pozostaje czytelnikowi dziwnie obojętna.

Niezmiennie dobry pozostaje styl pozwalający z równym kunsztem opisać bitwę, jak i uczucia poszczególnych postaci. Prosty, ale nie prymitywny; poważny, choć nie popadający w pompatyczność. Rewelacyjny w odbiorze, świetnie tuszujący fabularne niedostatki. Podobny do tego z książek Kresa, ale ciut lżejszy, nie przygniatający swoim ciężarem.

Główny mankament książki to niedociągnięcia fabularne. Treść opowiadań „I będziesz murem” oraz „Najlepsze, jakie można kupić” przywodzi na myśl przygody Górskiej Straży, a „Oto nasza zasługa” zniechęca otwartym zakończeniem. Tylko czy jest to aż tak istotne w sytuacji, kiedy te same utwory bronią się dynamiką akcji lub wręcz przeciwnie: kameralnością i klimatem? Osobiście nie przypadł mi do gustu mocno rozbudowany w „zachodniej” części wątek wojen bogów („Rzeka wspomnień”), ale nie sposób nie docenić umiejętności Wegnera w tworzeniu zawiłych intryg i spisków („Sakiewka pełna węży”). Miejscami drażni przewidywalność fabuły, jednak już kilka stron dalej zaskakuje oryginalne rozwiązanie.

Dotychczasowe tomy „Opowieści z meekhańskiego pogranicza” przypominają szachowy gambit. Poszczególne figury (bohaterzy) zajęły dogodne pozycje na szachownicy i teraz oczekują na kolejny ruch gracza (autora). Czy następną odsłoną cyklu będzie zbiór opowiadań czy samodzielna powieść? – nie wiadomo. Można jedynie oczekiwać, że losy poszczególnych postaci nie raz się przetną, a czytelnik otrzyma odpowiedzi na kilka nurtujących pytań. Na dziś jedna rzecz jest wszak pewna – „Wschód – Zachód” Roberta M. Wegner udowadnia, że ubiegłoroczny sukces nie był dziełem przypadku. Otrzymujemy książkę zawierającą wszystkie te elementy, za które zdążyliśmy polubić jego twórczość, a równocześnie wprowadzającą elementy nowe. Szkoda tylko, że znikła gdzieś świeżość debiutu, a całość, mimo wszystko, nieco rozczarowuje.