NAST.pl
 
Komiks
  Facebook
Facebook
 
Forum

  RSS RSS

 Strona główna     Zapowiedzi     Recenzje     Imprezy     Konkursy     Wywiady     Patronaty     Archiwum newsów     Artykuły i relacje     Biblioteka     Fragmenty     Galerie     Opowiadania     Redakcja     Zaprzyjaźnione strony   

Zaloguj się tutaj! | Rejestruj

Patronat

Kristoff, Jay - "Bezświt"

Sanderson, Brandon - "Dawca przysięgi", część 2 (twarda okładka)

Ukazały się

Campbell, Jack - "Zaginiona flota. Nieustraszony" (wyd. 4)


 Machanienko, Wasilij - "Droga Szamana. Etap 3: Tajemnica Mrocznego Lasu"

 Ziemiański, Andrzej - "Cyberpunk. Odrodzenie"

 Chokshi, Roshani - "Aru Shah i drzewo życzeń"

 Machanienko, Wasilij - "Droga Szamana. Etap 1: Początek" (nowe wydanie)

 Jadowska, Aneta - "Na wojnie nie ma niewinnych" (SQN)

 Drayden, Nicky - "Overwatch: Bohaterka Numbani"

 Czarny, Tomasz; Bogusz, Patryk - "Nowoczesna niewolnica"

Linki

Budnitz, Judy - "Gdybym ci kiedyś powiedziała"
Wydawnictwo: Znak
Tytuł oryginału: "If I Told You Once"
Tłumaczenie: Jolanta Kozak
Data wydania: Marzec 2007
ISBN: 978-83-240-0789-9
Oprawa: miękka
Liczba stron: 388
Cena: 29 zł



Budnitz, Judy - "Gdybym ci kiedyś powiedziała"

„Pamięć ma swoją specyficzną prawdę. Wybiera, eliminuje, zniekształca, przesadza, umniejsza, gloryfikuje, ale i oczernia; w ostatecznym rozrachunku tworzy własną rzeczywistość, niejednorodną, choć zwykle spójną wersję wydarzeń, i żaden człowiek przy zdrowych zmysłach nie zawierzy cudzej wersji bardziej niż swojej”.1)

Fabuła „Gdybym ci kiedyś powiedziała” jest przekrojowa, zaś narracji nadano formę mówionej opowieści; traktuje o życiu i obejmuje głównie jeden obszar: życie Ilany, prymitywnej, przesądnej kobiety urodzonej na początku XX wieku w zabitej dechami i przesiąkniętej zabobonem wsi Europy Wschodniej, tułającej się najpierw po Starym Kontynencie i emigrującej potem do Ameryki – a także życie córki Ilany. Hmm... Czyli dwa obszary. Życie Ilany i życie jej córki, niechcianej, pedantycznej Sashie, która chce, by mówiono jej „Shirley” i wbrew wszystkiemu ma się za arystokratkę – a także życie córki Sashie. Erm... Trzy! Trzy obszary, czyli życie Ilany, życie Sashie i życie jej córki, przypadkowej Mary o wciąż rozwijającej się paranoi i coraz słabiej hamowanym wrodzonym okrucieństwie – a także życie córki brata Mary a syna Sashie: Nomi. Ghm... Cztery. Kurde.
Pewnie powinienem zacząć jeszcze raz.

Na najbardziej podstawowym poziomie znaczeniowym miałem jednak rację. Obszar jest jeden, wszystkie cztery narratorki mieszkają razem. Z powodu nie tyle nawet oczywistego podobieństwa, pokrewieństwa, więzów rodzinnych, co przede wszystkim na skutek podejmowanych decyzji. To w wyniku dokonywanych wyborów ich losy zostały ze sobą nierozerwalnie związane.
Nie pogubiliście się czasem w opisanych na wstępie familijnych zależnościach? Jeśli tak, to może mieliśmy takie samo pierwsze skojarzenie: „Sto lat samotności” Garcii Marqueza. Powieść Budnitz właśnie sagę rodu Buendiów najbardziej przypomina i da się ją, właściwie bez problemu, w szufladkę realizmu magicznego wepchnąć. Otrzymujemy pod nos stop elementów realistycznych, fantastyki i cudowności. Podobnie jak u sławnego Kolumbijczyka w fabułę wpleciono wątki biblijne, mitologiczne, ludowe oraz literackie (witaj we współczesności Babo Jago! witajcie Mojry! ooo, ekhm... witeczka, Sinobrody). Zaś przedstawione postacie i wydarzenia zebrane razem oddają charakter i specyfikę Stanów Zjednoczonych, kraju płaskiego jak stół, bez korzeni, wypranego z duchowości, a od dołu do góry ufajdanego konsumpcjonizmem. Książka oddaje również, a raczej przede wszystkim, charakter i specyfikę kobiety (precyzyjniej – pewnego typu kobiet).
Początkowo szczególnie wątek Ilany jest wtajemniczeniem w żeńskość. Manifestem zmienności, niekonsekwencji, ciągłej ucieczki, przemiany. Na tym etapie to powieść przeciw powieści, proza intuicyjna, instynktowna: pełna chaosu narracja, szwankująca logika, najbardziej udziwnione, zmetaforyzowane wydarzenia i historie, wszechogarniający sensualizm oraz momentami absurdalnie silne, hiperpamiętnikarskie koncentrowanie się na nastroju i psychice bohaterki–narratorki. Natomiast w dalszej części, wraz z emigracją, baśniowa rzeczywistość Europy Wschodniej przechodzi w amerykańską dystopię. Ponura, smutna historia staje się makabreską. Córka, wnuczka i prawnuczka okazują się bowiem jeszcze bardziej groteskowe od swej antenatki.

Ostatecznie to opowieść o kobiecej dzikości, której nie spacyfikowała kultura – nie spacyfikowały instytucje, zwyczaje, ale ją skutecznie wyalienowały. Chociaż nie, właściwie to fałsz. To te kobiety nie dały sobie szans na asymilację.
Jak wyczytałem, autorka twierdzi, że napisana powieść takoż i jeszcze jest o tym, jak dotrzeć do prawdy. Pfch. Patrz wprowadzający cytat. Refleksja niżej podpisanego jest taka, że w książce Judy Budnitz udowadnia się przekonująco i wytrwale, iż do prawdy dotrzeć nie sposób właśnie. W najlepszym razie mówić można o obrazie najmniej zafałszowanym.

Pomimo pewnego tematycznego rozmemłania, „Gdybym ci kiedyś powiedziała” to całkiem ciekawa, fajnie skrzywiona, obrazowa powieść. Przede wszystkim melancholijna, ale też śmieszna. Nieco przeszarżowana, lecz oryginalna, sprawnie i żywo napisana. Tocząca się energią dzikich, egzotycznych kojarzeń i takiegoż postrzegania rzeczywistości.

– Niedługo po mnie przyjdą – mamrotała. – Te trzy przyjdą mnie zabrać. Czuję to. Za każdym razem widzę je trochę bliżej. (...)
– Muszę uciec – szepnęła – gdzieś, gdzie mnie nie znajdą.
– Daleko stad, za kaniony, za morza. Na sam skraj nieba.
– I co potem? – spytałam.
– Przebiję się na drugą stronę, przecież to tylko malowana dekoracja.
– Jesteś pewna? – spytałam.
– Jeszcze jak.



1) Salman Rushdie, „Dzieci północy”


Ocena: 7/10
Autor: Mateusz Wodyk
Dodano: 2007-07-12 16:10:10
Komentarze
-Jeszcze nie ma komentarzy-
Komentuj


Konkurs

Wygraj trójpak LitTPG


Artykuły

Wiedźmin Netfliksa: zachwyt czy rozczarowanie?


 Nie tylko Netflix animuje króliki, czyli „Wodnikowe Wzgórze” przez dekady

 Gra o tron subiektywnym okiem (s08e06)

 Gra o tron subiektywnym okiem (s08e05)

 Gra o tron subiektywnym okiem (s08e04)

Recenzje

Harrow, Alix E. - "Dziesięć tysięcy drzwi"


 Wolfe, Gene - "Miecz i Cytadela"

 McDonald, Ian - "Luna: Wschód"

 Maas, Sarah J. - "Dom ziemi i krwi"

 Dick, Philip K. - "Druciarz Galaktyki"

 Flint, Eric & Weber, David - "1633"

 Bester, Alfred - "Gwiazdy moim przeznaczeniem"

 Corey, James S. A. - "Gniew Tiamat"

Fragmenty

 Kisiel, Marta - "Małe Licho i lato z diabłem"

 Masterton, Graham - "Dzieci zapomniane przez Boga"

 Hałas, Agnieszka - "Czerń nie zapomina"

 Dworakowski, Witold - "Wieczny buntownik"

 Ziębiński, Robert - "Dzień wagarowicza"

 Baoshu - "Odzyskanie czasu" (przedmowa)

 Hendel, Paulina - "Czarny świt"

 Baoshu - "Odzyskanie czasu"

Projekt i realizacja:sismedia.eu       Reklama     © 2004-2020 nast.pl     RSS      RSS