NAST.pl
 
Komiks
  Facebook
Facebook
 
Forum

  RSS RSS

 Strona główna     Zapowiedzi     Recenzje     Imprezy     Konkursy     Wywiady     Patronaty     Archiwum newsów     Artykuły i relacje     Biblioteka     Fragmenty     Galerie     Opowiadania     Redakcja     Zaprzyjaźnione strony   

Zaloguj się tutaj! | Rejestruj

Patronat

Bardugo, Leigh - "Król z bliznami"

Pullman, Philip - "Delikatny nóż"

Ukazały się

Black, Holly - "Królowa niczego"


 Jameson, Hanna - "Ostatni"

 Pilipiuk, Andrzej - "Przyjaciel człowieka"

 Jensen, Danielle L. - "Królestwo Mostu"

 Goodkind, Terry - "Wojenna nawałnica"

 Matheson, Richard - "Jestem Legendą i inne utwory"

 Wolfe, Gene - "Cień i Pazur"

 Pullman, Philip - "Zorza Polarna" (okładka filmowa)

Linki

Vonnegut, Kurt - "Syreny z Tytana" (2019)
Wydawnictwo: Zysk i S-ka
Tytuł oryginału: The Sirens of Titan
Tłumaczenie: Jolanta Kozak
Data wydania: Lipiec 2019
ISBN: 978-83-8116-675-1
Oprawa: twarda z obwolutą
Format: 140x205
Liczba stron: 384
Cena: 45,00 zł
Rok wydania oryginału: 1959



Vonnegut, Kurt - "Syreny z Tytana"

Systematyczny bezsens


Amerykańskie Newport w stanie Rhode Island, a dokładniej okolica rezydencji ekscentrycznego Winstona Nilesa Rumfoorda, co pięćdziesiąt dziewięć dni doświadcza napływu tłumów gości. Wszyscy chcą zaobserwować materializację gospodarza, pojawiającego się u siebie w domu we wspomnianych interwałach czasowych, a resztę życia spędzającego – przynajmniej według jego własnych relacji – na czasoprzestrzennych podróżach w towarzystwie swojego psa Kazaka. Żona Rumfoorda pilnuje tego, by nikt z widzów nie zdołał tak naprawdę dostać się na teren rezydencji. Wyjątek robi dla Malachiego Constanta, najbogatszego człowieka Stanów Zjednoczonych, który otrzymał wcześniej od podróżnika osobiste zaproszenie. Malachi, sam zaangażowany finansowo w plany eksploracji kosmosu, przyjął z chęcią ofertę spotkania, ale toczy się ono niezgodnie z jego oczekiwaniami: Rumfoord wspomina najpierw o infundybule chronosynklastycznej jako mechanizmie swoich przeskoków czasowych, ale potem potwierdza, że zna przyszłość i oświadcza Constantowi, że zakończy żywot na Tytanie, jednym z księżyców Saturna, ale po drodze odwiedzi też Merkurego i Marsa. Na tej ostatniej planecie zostanie „sparzony przez miejscowych” z Beatrycze Rumfoord, która urodzi mu dziecko, synka imieniem Chrono. Jako jedyną motywację podróży na Tytana prorokujący podróżnik przedstawia Malachiemu obraz trzech cudownie pięknych kobiet… Constant, a wraz z nim i Beatrycze wyśmiewają przepowiednie Rumfoorda i deklarują, że nie opuszczą nigdy Ziemi. Jak jednak świetnie wiadomo już od czasów Edypa, próby zmiany wyprorokowanego literacko losu rzadko kiedy kończą się powodzeniem.

Przedstawione wyżej zawiązanie akcji to punkt wyjścia „Syren z Tytana”, wznawianej właśnie przez Zysk jednej z najsłynniejszych powieści Kurta Vonneguta i pierwszej, która przyniosła mu uznanie krytyków. Oryginalnie wydana w 1959 roku, na polski rynek trafiła w 1983 roku. Nowe wydanie zawiera to samo tłumaczenie Jolanty Kozak. Powieść, jak to u Vonneguta napisana prostym językiem oraz pełna czarnego humoru, ironii i paradoksów, pozwala czytelnikom śledzić kolejne poziomy (pseudo)przyczynowości. I tak na przykład ludzie udają się na Marsa, bo szukają tam lepszego życia. Tam ulegają czyszczeniu pamięci i pozornie wpadają w tryby zwykłej machiny wojskowej. Machina okazuje się nie do końca zwykła; „faktycznymi” dowódcami oddziałów są nie oficerowie, a wybrani żołnierze, dysponujący nadajnikami pozwalającymi im manipulować innymi. Głębsze przyjrzenie się sytuacji pokazuje jednak, że i „faktyczni” dowódcy wykonują plany, na których powstanie nie mają żadnego wpływu. Z kolei te plany tak naprawdę służą czemuś innemu, niż zamierzał ich twórca…

Vonnegut pokazuje, jak potrafimy budować pozornie spójne systemy organizacyjne czy filozoficzne, u których podstaw leży czysty absurd; jak rozpaczliwie szukamy sensu i powodów, dla których świat wygląda tak, a nie inaczej, i kiedy tylko ktoś nam je podsuwa, przyjmujemy je z wdzięcznością i nie usiłujemy zaglądać pod ich podszewkę. Wyśmiewa standardowe ludzkie sposoby wyjaśniania rzeczywistości: od naukowości (wspomniana wyżej infundybuła chronosynklastyczna) po religię (w pewnym momencie akcji kluczową rolę odgrywa Kościół Boga Doskonale Obojętnego), nie wspominając nawet o wojsku, które w marsjańskiej wersji zdaje się nawiązywać czytelnie do wcześniejszego o sześć lat „Paragrafu 22”. Okrucieństwo jest tu nieodłączne od komizmu, w tle wydarzeń pojawiają się Trafalmadorianie, którzy będą tak istotni w „Rzeźni numer pięć”, a nad wszystkimi powieściowymi wydarzeniami i „decyzjami” bohaterów wisi pytanie o wolną wolę. I to nie tylko Constanta czy Beatrycze, ale i swoistego demiurga, jakim jest Rumfoord. Jeśli któryś z bohaterów czyni coś dobrego, robi to niechcący. Jeśli bywa okrutny, to często nieświadomie.

Choć koniec powieści przynosi w ustach jednego z bohaterów wniosek: “Sensem ludzkiego życia, niezależnie od tego, kto nim rządzi, jest kochanie kogokolwiek, kto się akurat do kochania nawinie” , to i tak daleko mu do naiwnego optymizmu. Vonnegut pokazuje, że każde głębokie ludzkie przekonanie powinno budzić w nas równie głęboką podejrzliwość. I robi to przekonująco. Przeczytać zdecydowanie warto.



Autor: Adam Skalski
Dodano: 2019-08-12 12:53:17
Komentarze

Sortuj: od najstarszego | od najnowszego

Tevahr - 14:59 12-08-2019
Chciałem tylko zwrócić uwagę na błąd w drugim akapicie. Chodzi o wydawcę książki - nie Rebis, a Zysk.

Shadowmage - 15:12 12-08-2019
Thx. Się pomerdało z serią SF Rebisu :P

Konsul - 22:54 12-08-2019
Super książka, jak wszystko od Vonneguta.

adskal - 09:58 13-08-2019
Dzięki za poprawkę - i oczywiście Tymek ma rację co do przyczyn.

Komentuj


Artykuły

Wiedźmin Netfliksa: zachwyt czy rozczarowanie?


 Nie tylko Netflix animuje króliki, czyli „Wodnikowe Wzgórze” przez dekady

 Gra o tron subiektywnym okiem (s08e06)

 Gra o tron subiektywnym okiem (s08e05)

 Gra o tron subiektywnym okiem (s08e04)

Recenzje

Simmons, Dan - "Zimowe nawiedzenie"


 Butcher, Jim - "Zmiany"

 Tolkien, J.R.R. - "Upadek Gondolinu"

 Cherezińska, Elżbieta - "Wojenna korona"

 Raduchowska, Martyna - "Fałszywy Pieśniarz"

 Abercrombie, Joe - "Szczypta nienawiści"

 Eames, Nicholas - "Krwawa Róża"

 Kisiel, Marta - "Małe Licho i anioł z kamienia"

Fragmenty

 Lebbon, Tim - "Milczenie"

 Maszczyszyn, Jan - "Necrolotum"

 Jensen, Danielle L. - "Królestwo Mostu"

 Simon, Lars - "Lennart Malmkvist i osobliwy mops Buri Bolmena"

 Foster, Alan Dean - "Obcy"

 Hendel, Paulina - "Droga Dusz"

 Cook, Glen - "Port Cieni"

 Zbierzchowski, Cezary - "Distortion"

Projekt i realizacja:sismedia.eu       Reklama     © 2004-2020 nast.pl     RSS      RSS